Orgelbrand Samuel (Szmuel) ben Chaim Jehuda

(1810 Warszawa – 1868 tamże) – jeden z najznakomitszych w Polsce wydawców książek polskich i hebrajskich; brat Maurycego O. Podobnie jak brat, był absolwentem Szkoły Rabinów w Warszawie. W 1836 założył własną księgarnię w tym mieście, i prowadził ją do 1863. W 1844 uruchomił przy niej wydawnictwo; wkrótce stało się ono jednym z największych i najnowocześniejszych w kraju. W ciągu bez mała 30 lat O. wydał ponad 250 pozycji w 520 tomach, w tym okołó 100 tomów książek w języku hebrajskim oraz pierwsze czasopisma w języku polskim, ukazujące się w masowych nakładach – tygodnik „Kmiotek” (1842-1856) i inne. Największym jego dokonaniem było opublikowanie – przy współpracy doktora medycyny, Juliana Weinberga, i za zgodą cadyka I.M. AlteraTalmudu Babilońskiego (t. 1-20, 1860-1864; w 12 tysiącach egzemplarzy), przy równoczesnym wydawaniu pierwszej polskiej Encyklopedii powszechnej (t. 1-28, 1859-1868). Powodzenie przedsiębiorstwa opierało się między innymi na rozgałęzionej sieci subskrybentów. Jego odlewnia czcionek miała składy w Moskwie i w Petersburgu. O. był także bardzo czynny na niwie społecznej zarówno w instytucjach ogólnych (WTD; Resursa Obywatelska), jak i w żydowskich (między innymi był członkiem: Dozoru Bóżniczego; Rady Opiekuńczej Szpitala Starozakonnych; Komitetu Synagogi Postępowej przy ul. Daniłowiczowskiej; por. Wielka Synagoga na Tłomackiem). Po śmierci O. przedsiębiorstwo prowadzili jego synowie – Hipolit (1843-1920) i Mieczysław (1857-1903), którzy byli zdeklarowanymi zwolennikami asymilacji (w latach 90. XIX wieku obaj przyjęli chrzest). Do 1901 kontynuowali oni wydawanie książek w języku hebrajskim (w tym tanich edycji Pięcioksięgu, popularnych modlitewników, dzieła Cene urene oraz ksiąg świeckich), korzystając z pomocy szwagra, Herszela Rundo.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Samuel (Szmuel) ben Chaim Jehuda Orgelbrand - Orgelbrand Samuel (Szmuel) ben Chaim Jehuda - Polski Słownik Judaistyczny
Samuel (Szmuel) ben Chaim Jehuda Orgelbrand (kliknij, aby powiększyć)

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem