Orgelbrand Samuel (Szmuel) ben Chaim Jehuda

(1810 Warszawa – 1868 tamże) – jeden z najznakomitszych w Polsce wydawców książek polskich i hebrajskich; brat Maurycego O. Podobnie jak brat, był absolwentem Szkoły Rabinów w Warszawie. W 1836 założył własną księgarnię w tym mieście, i prowadził ją do 1863. W 1844 uruchomił przy niej wydawnictwo; wkrótce stało się ono jednym z największych i najnowocześniejszych w kraju. W ciągu bez mała 30 lat O. wydał ponad 250 pozycji w 520 tomach, w tym okołó 100 tomów książek w języku hebrajskim oraz pierwsze czasopisma w języku polskim, ukazujące się w masowych nakładach – tygodnik „Kmiotek” (1842-1856) i inne. Największym jego dokonaniem było opublikowanie – przy współpracy doktora medycyny, Juliana Weinberga, i za zgodą cadyka I.M. AlteraTalmudu Babilońskiego (t. 1-20, 1860-1864; w 12 tysiącach egzemplarzy), przy równoczesnym wydawaniu pierwszej polskiej Encyklopedii powszechnej (t. 1-28, 1859-1868). Powodzenie przedsiębiorstwa opierało się między innymi na rozgałęzionej sieci subskrybentów. Jego odlewnia czcionek miała składy w Moskwie i w Petersburgu. O. był także bardzo czynny na niwie społecznej zarówno w instytucjach ogólnych (WTD; Resursa Obywatelska), jak i w żydowskich (między innymi był członkiem: Dozoru Bóżniczego; Rady Opiekuńczej Szpitala Starozakonnych; Komitetu Synagogi Postępowej przy ul. Daniłowiczowskiej; por. Wielka Synagoga na Tłomackiem). Po śmierci O. przedsiębiorstwo prowadzili jego synowie – Hipolit (1843-1920) i Mieczysław (1857-1903), którzy byli zdeklarowanymi zwolennikami asymilacji (w latach 90. XIX wieku obaj przyjęli chrzest). Do 1901 kontynuowali oni wydawanie książek w języku hebrajskim (w tym tanich edycji Pięcioksięgu, popularnych modlitewników, dzieła Cene urene oraz ksiąg świeckich), korzystając z pomocy szwagra, Herszela Rundo.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Samuel (Szmuel) ben Chaim Jehuda Orgelbrand - Orgelbrand Samuel (Szmuel) ben Chaim Jehuda - Polski Słownik Judaistyczny
Samuel (Szmuel) ben Chaim Jehuda Orgelbrand (kliknij, aby powiększyć)

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand