Noe

(hebr., spokój); w hag(g)adzie nazywany jest także Menachemem (hebr., pocieszyciel) – główny bohater opowieści o potopie z biblijnej Księgi Rodzaju, który przeżył w 600. roku swego życia (żył 950 lat), oraz o arce (arka Noego); syn Lamecha; ojciec Sema, Chama i Jafeta. Był człowiekiem sprawiedliwym w czasach, gdy Bóg zaczął żałować, że stworzył ludzkość (hagada szczegółowo wylicza dobre uczynki N.). Wątek potopu (katastrofy) i arki znany był także w innych kulturach (np. w babilońskim eposie o Gilgameszu). Biblijna opowieść na ten temat składa się z dwóch, wzajemnie nieuzgodnionych wersji (np. raz N. zabiera ze sobą i ze swoją rodziną do arki po parze zwierząt, innym razem – po siedem par zwierząt „czystych” i po parze „nieczystych”). Po potopie i złożeniu ofiary Bóg odnawia Przymierze z N. (Przymierze z Bogiem), a w jego osobie także z całą ludzkością, nadając jej uniwersalne prawa (Noachidów prawa), czego znakiem była tecza. N. był także pierwszym rolnikiem, wynalazcą narzędzi i uprawiającym winorośl. Według hagady, miał odwlec potop, budując przez 120 lat arkę (czekał, aż urosną zasadzone przez niego cedry). Różnorodne interpretacje wiążą się także z opowieścią o tym, jak N. upił się winem i leżał nagi. Jeden z jego synów, Cham, został przeklęty za naigrywanie się z nagości ojca. Wydarzenie to interpretowano miedzy innymi jako grzech homoseksualizmu, a według innych wersji – jako uzasadnienie późniejszego panowania Izraelitów nad Kananejczykami.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand