Mosze Icchak ha-Darszan

zw. Magidem z Kielm (1828 Jeziernica koło Słonimia – 1899 Lida) – kaznodzieja; propagator ruchu musar. Bogatą wiedzę talmudyczną zdobył w jesziwie w Słonimiu. Pierwsze publiczne kazanie wygłosił w 1843. Po nieudanych próbach życia z handlu, poświęcił się karierze kaznodziei. W 1849 objął to stanowisko w Kownie, gdzie spotkał się z I. Salanterem i został jego gorliwym uczniem, a następnie czołowym mag(g)idem ruchu musar. Był kolejno kaznodzieją w Kielmach (współcześnie Kelme) (1850-1853); Żagarach (1853-1858); Oszmianie (1858-1860) oraz w Mińsku (1860-1863). Później porzucił osiadły tryb życia i całkowicie poświęcił się wędrowaniu od gminy do gminy, w celu głoszenia kazań. Zaniechał w nich tradycyjnej egzegezy biblijnej na rzecz przekazywania treści moralnych, wynikających każdorazowo z jego własnych obserwacji rzeczywistości, miedzy innymi: brał w obronę ubogich przed wyzyskiem bogatych i starszyzny kahalnej; potępiał nieuczciwe metody bogacenia się, tak na współwyznawcach, jak i na gojach; wzywał do miłosierdzia i humanitaryzmu – także wobec zwierząt i roślin; oraz – jako że sam wiódł żywot ascety – głosił potrzebę całkowitej czystości życia. Efektem żywo odbieranych przez lud wystąpień M.I. ha-D. było powstanie wielu musar-sztybłech (sztybel), jak również towarzystw charytatywnych o charakterze religijnym. Jednak zraził on do siebie wielu możnych i – w wyniku denuncjacji – kilkakrotnie był aresztowany. Maskile, za rzucane przez niego gromy na nich, jako „heretyków”, odpłacali mu pomówieniami o przewodzenie obskurantyzmowi. Dwa ostatnie lata życia M.I. ha-D. spędził w Lidzie. Opublikował tylko zbiór dziesięciu swych kazań Tochachat chajim (hebrajski, Pouczenia życia, 1897).

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand