Mortkowicz Jakub

(1876 Opoczno – 1931 Warszawa) – wydawca, księgarz. Ze względów polityznych nie został przyjęty na studia w Warszawie; ukończył Akademię Handlową w Antwerpii. Już za granicą współdziałał z PPS. Po powrocie pracował w banku H. Wawelberga. Za działalność polityczną był więziony i zesłany (1899-1900). W 1903 został współwłaścicielem, a w 1912 właścicielem księgarni nakładowej G. Centnerszwera; później (od 1915) – Towarzystwa Wydawniczego w Warszawie Sp. Akc.; od 1905 prowadził własne Wydawnictwo Jakuba Mortkowicza. Nadal nie stronił od polityki, miedzy innymi współorganizował Towarzystwo Wydawnictw Ludowych (1906), publikujące broszury socjalistyczne, w efekcie czego czasowo musiał opuścić kraj (1908). M. był niesłychanie czynnym edytorem; w 1903-1931 opublikował przeszło 700 pozycji. Przyjaźnił się z wieloma pisarzami, miedzy innymi ze Stefanem Żeromskim (od 1913 był jego wyłącznym wydawcą), Marią Dąbrowską, J. Korczakiem, Marią Kuncewiczową, Wacławem Berentem oraz ze skamandrytami, publikującymi w znanej serii, Pod Znakiem Poetów. Powszechnym uznaniem cieszyły się także serie wydawnicze: Biblioteka Beletrystyczna, Biblioteka Humoru (pod redakcją J. Tuwima), Dobre Książki dla Młodzieży, Książnica Wielkich Pisarzy Cudzoziemskich, Książnica Wielkich Pisarzy Polskich. M. był też znanym wydawcą książek o sztuce, w tym serii Arcydzieła Malarstwa Klasycznego, Arcydzieła Malarstwa Współczesnego oraz pomnikowych Dziejów sztuki w Polsce (t. 1-8, 1928-1932). Był bardzo czynny w organizowaniu polskiego życia księgarskiego i wydawniczego, oraz zasłużył się dla propagandy polskiej książki na świecie. Po śmierci M. wydawnictwo prowadziła jego żona, Janina z Horowitzów M. (1875-1960), tłumaczka i pisarka. Natychmiast po kapitulacji Warszawy w 1939, na mocy fikcyjnej transakcji, przejęła je Anna Żeromska, pod pozorem zabezpieczenia honorariów ojca, co zapobiegło zniszczeniu przedsiębiorstwa przez Niemców. Po wojnie, do 1950, Janina M. nadal prowadziła wydawnictwo pod firmą męża w Krakowie.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Jakub Mortkowicz - Mortkowicz Jakub - Polski Słownik Judaistyczny
Jakub Mortkowicz (kliknij, aby powiększyć)

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand