Mohylewer (Mohilewer) Samuel (Szmul; Szmuel)

zw. Rabim z Radomia (Radomskim) (jid., Rodemer Row) (1824 Głębokie na Wileńszczyźnie – 1898 Białystok) – rabin, protagonista ruchu syjonistycznego (por.: syjonizm na ziemiach polskich; Chibat Syjon). Pochodził z rodziny rabinicznej, lecz ojciec zadbał, by jego wykształcenie obejmowało także nauki świeckie i obce języki (w tym język polski). Smichę otrzymał w jesziwie wołożyńskiej. Piastował stanowisko rabina w: Głębokiem (od 1848); Szakach (współcześnie: Sakiai koło Kowna; od 1854); Suwałkach (od 1860); Radomiu (od 1868); Białymstoku (od 1883). Aktywnie uczestniczył w życiu społecznym gmin żydowskich. W czasie powstania styczniowego nawoływał Żydów do zachowania neutralności. Początkowo był rzecznikiem współpracy ortodoksów z maskilami. Po pogromach w Rosji w 1881, zaangażował się w pomoc uchodźcom oraz organizowanie emigracji Żydów do Palestyny, co związało go z ruchem Miłośników Syjonu. W okresie piastowania rabinatu w Białymstoku, na mocy układu z gminą, mógł kilka miesięcy w roku poświęcać wyłącznie na działalność publicystyczną, nastawioną miedzy innymi na wspieranie żydowskiego osadnictwa rolniczego w Palestynie (w 1888 poparł rabinów, wyrażających zgodę na prace rolne w roku szabatowym). W Białymstoku też założył miedzy innymi jesziwę i tanią kasę kredytową. Był honorowym przewodniczącym katowickiej konferencji oraz konferencji Chowewej Syjon w Druskiennikach (1887) i w Wilnie (1889), współzałożycielem, powstałego w 1890, Towarzystwa Popierania Żydów Rolników w Syrii i Palestynie. Podczas zjazdu Chowewej Syjon w Druskiennikach (1893), z inicjatywy M., zapadła uchwała o dążeniu do stworzenia w Palestynie Centrum Duchowego (hebr., Merkaz Ruchani), od którego to określenia wywodzi się nazwa religijnego syjonizmu (Mizrachi). Większość prac M. (w tym responsy, nowele talmudyczne, kazania i inne) uległa zniszczeniu w czasie pogromu w Białymstoku w 1906. Ocalała część dorobku została wydana drukiem w 1944. M. przeszedł do historii jako inicjator ruchu syjonistycznego wśród religijnych Żydów.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Samuel Mohylewer - Mohylewer (Mohilewer) Samuel (Szmul; Szmuel) - Polski Słownik Judaistyczny
Samuel Mohylewer (kliknij, aby powiększyć)

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem