Mohr Abraham Menachem Mendel

(1815 Lwów – 1868 tamże) – galicyjski uczony, literat, żurnalista, propagator idei oświecenia żydowskiego, piszący w językach jidysz i hebrajskim; autor dzieła Magen ha-chochma (hebrajski, Tarcza mądrości, 1834), głoszącego chwałę nauki i filozofii. W 1844-1845, wspólnie z J. Bodekiem, wydał trzy zeszyty pisma „Jerusalem” (wyd. Żółkiew, Lwów, Praga). W okresie poprzedzającym wybuch Wiosny Ludów (1848) był jednym z przywódców lwowskiego Klubu dla Szerzenia Oświaty Wśród Żydów. W 1848 założył pierwszy w Galicji żydowski tygodnik „[Lemberger] Zeitung”. W tym też czasie, wraz z Bodekiem, anonimowo wydał broszurę Ejcu tojwu (jid., Dobra rada), zwróconą przeciw dzierżawcom podatków świeczkowego i koszernego, zabiegającym o ich utrzymanie. Ortodoksyjni przeciwnicy Bodeka i M. odpowiedzieli pamfletem Mefar acat reszuim (hebr., Odwraca zamysły złoczyńców), rozpowszechnianym również jako odezwa, pt. Kol kore(j) (hebr., Głos wołającego). Ostrze tego ataku było także zwrócone przeciw A. Kohnowi, co przyczyniło się do powstania atmosfery, w efekcie której rabin ów został otruty. Podjęta przez M. w 1854 próba wznowienia edycji „Lemberger Judisze Cajtung” nie powiodła się. Był on także autorem wielu prac o charakterze biograficznym, miedzy innymi poświęeconej rodzinie Rotszyldów (Tiferet Israel; hebr., Duma Izraela, 1843); dotyczącej działalności M. Montefiorego na rzecz Żydów rosyjskich (Keter Szem Tow; hebr., dosłownie: Korona Dobrego Imienia, 1847); o Napoleonie I i Napoleonie III (1854-1855); przełożył też z jezyka niemieckiego biografię Krzysztofa Kolumba (1846) oraz dzieła o geografii Palestyny (Mewaseret Cij(j)on; hebr., Strażniczka Syjonu, 1847); publikował także znane dzieła historyczno-religijne, uzupełniając je własnymi komentarzami (np. Cemach Dawid z 1592, autorstwa Dawida ben Salomona Gansa).

Autor hasła: Irena Bracławska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem