Miszne Tora

(hebr., Powtórzenie [Odpis] Prawa, Druga Tora), zwane też Jad ha-chazaka lub w skrócie Jad – kodeks Majmonidesa, uznawany przez większość Żydów za najbardziej poważane na przestrzeni wieków kompendium żydowskiego prawa religijnego, a równocześnie najważniejsze halachiczne dzieło Majmonidesa, stanowiące podsumowanie wiedzy, zawartej w Biblii, Misznie, Talmudzie BabilońskimTalmudzie Jerozolimskim, midraszach oraz w responsach gaonów (hebrajski, T(e)szuwot ha-geonim). Jego nazwa, M.T., pochodzi od słów, zawartych w biblijnej Księdze Powtórzonego Prawa (17,18) i Jozuego (8,32). Praca nad nim została ukończona prawdopodobnie około 1185. Kodeks jest napisany w języku hebrajskim (zwanym klasycznym misznaickim) w przejrzysty i prosty sposób. Według zamierzenia autora, każdy student miał dzięki temu w krótkim czasie uchwycić istotę poruszanych w tym dziele zagadnień. Wyróżniało się ono również logiczną strukturą, która za punkt wyjścia przyjmowała nie egzegezę tekstu biblijnego i talmudycznego oraz chronologię innych komentarzy, lecz jasno określone zasady, według których zostały pogrupowane poszczególne przepisy Prawa. Dzięki temu odzwierciedlało ono nadrzędną strukturę halachy i w praktyce stanowiło zakończenie procesu wyłaniania się jej z „morza Talmudu” oraz „labiryntu dyskusji rabinicznych”. M.T. składa się z 14 ksiąg-rozdziałów, z których pierwsza – Sefer ha-mada (hebrajski, Księga wykładni) – została poświęcona fundamentalnym kwestiom judaizmu. Autor nie cytował wszystkich źródeł, z których czerpał materiał wspierający przyjmowane przezeń rozwiązania, co przysporzyło dziełu oponentów. Nie we wszystkich też wypadkach szedł w swych decyzjach za opinią wczesnych autorytetów, przedkładając nad nią proste odczytanie znaczenia biblijnego tekstu. Dodał także pewną liczbę przepisów, nigdzie dotąd niewspominanych, które zgodne były z jego wiedzą medytacyjną i mogły zostać wywiedzione z Miszny. Równocześnie jednak objął swym zainteresowaniem całość prawodawstwa rabinicznego, w tym przepisy, które już nie miały zastosowania (np. po upadku Drugiej Świątyni Jerozolimskiej). M.T. jest nie tylko największym pomnikiem literatury rabinicznej epoki po skodyfikowaniu Talmudu, ale też bodaj najczęściej komentowanym jej dziełem. Napisano do niego przeszło 400 komentarzy, z których większość poświęcona jest prześledzeniu podstaw decyzji Majmonidesa. (Por. też: Abraham ben Dawid z Posquičres; Abraham ben Samuel Chasdaj; Arbaa Turim; Crescas Chasdaj ben Abraham; Karo Josef ben Efraim; Friedmann Dawid ben Samuel; Kohen-Cedek Józef; Melcer Isser Zalman; Sołowiejczyk Chaim)

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand