Merzbach Zygmunt

(około 1800 Poznań – 1852 Warszawa) – księgarz i wydawca warszawski, tłumacz poezji polskiej; syn kupca poznańskiego, Henryka M.; brat Samuela Henryka M. i Ludwika M.; ojciec wielce zasłużonego dla księgarstwa europejskiego Henryka M.; szwagier A. Lessera. Należał do oświeconej i zasymilowanej kulturowo społeczności żydowskiej, jednak nie zmienił wyznania; był wielkim polskim patriotą. W 1816, wraz z bratem, Samuelem, zamieszkał w Warszawie. M. był samoukiem. Początkowo pracował jako buchalter. Pisał wiersze w języku niemieckim, tłumaczył na niemiecki poezje S. Twardowskiego, A. Mickiewicza, K. Brodzińskiego, J.U. Niemcewicza; publikował je w czasopismach niemieckojęzycznych, miedzy innymi w „Warschauer Abendblatt”. W 1830, z bratem, założył spółkę i pozostał w niej aż do śmierci; bracia uruchomili w Warszawie (przy ul. Miodowej), pod firmą S.H. Merzbach, doskonale prosperującą księgarnię asortymentową, a przy niej wypożyczalnię książek, później także czytelnię. W okresie powstania listopadowego M. zaangażowany był w działalność patriotyczną; w jego księgarni, w której spotykali się literaci i uczeni, sprzedawano miedzy innymi zakazane przez cenzurę utwory J. Słowackiego. Na początku lat 30. XIX w. bracia wydali Poezje A. Mickiewicza. M. zajmował się korektą i redakcją wydawanych dzieł, trzymał pieczę nad ich poziomem edytorskim. Sam inicjował ważne przedsięwzięcia wydawnicze (miedzy innymi edycję historii powszechnej), wysokimi honorariami zachęcał poetów do pracy. Za jego życia firma wydała około 600 tomów dzieł. W 1849 car obdarował M. brylantowym pierścieniem za wydanie Gospodarstwa wiejskiego M. Oczapowskiego. W domu M. panowała patriotyczna atmosfera, w której wyrastał syn Zygmunta, Henryk, i którą następnie przekazał swoim dzieciom, wychowywanym już na obczyźnie.

Autor hasła: Zofia Borzymińska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand