Merzbach Samuel Henryk

(około 1798 Poznań – 1874 Warszawa) – poeta, księgarz i wydawca warszawski; syn kupca poznańskiego, Henryka M.; brat Zygmunta M. i Ludwika M.; stryj Henryka M. Należał do zamożnej, oświeconej i zasymilowanej kulturowo części społeczeństwa żydowskiego (jednak nie zmienił wyznania); był gorącym polskim patriotą; znawcą polskiej literatury, miłośnikiem muzyki. Do Warszawy przybył około 1816; podjął praktykę księgarską u N. Glücksberga. W 1820 wydał tomik wierszy w języku niemieckim Sträusschen von Elkana M. Engel nebst Blümchen. W 1830, do spółki z bratem, Zygmuntem, założył księgarnię asortymentową przy ul. Miodowej; uruchomił tam wypożyczalnię książek, a później czytelnię (spółka przetrwała aż do śmierci Zygmunta w 1852). W okresie powstania listopadowego M. zaangażowany był w działalność patriotyczną; mimo zakazu władz rosyjskich, sprzedawał między innymi utwory J. Słowackiego; w jego księgarni spotykali się literaci i uczeni. Na początku lat 30. XIX w. wydał Poezje A. Mickiewicza, a w 1857-1858 firma M., zaliczana do największych tego typu instytucji w okresie międzypowstaniowym, uzyskała zezwolenie na wydanie dzieł zebranych tego poety. Owo zezwolenie stało się przyczyną ataków innych firm wydawniczych konkurujących o rynek, które zaczęły nawoływać do bojkotu wydawnictwa. W 1855 M. uruchomił filię swej księgarni; miał udziały w handlu hurtowym Braci Lesser, a także w ich fabryce luster. Wydawał książki i czasopisma (miedzy innymi „Księgę Świata”, „Muzeum Domowe”, serię „Gabinet powieści i romansów”, pisma K. Hoffmanowej). Nie pozostawił po sobie dziedzica i po jego śmierci zasoby księgarni przejął Bank Polski, który następnie  je sprzedał.

Autor hasła: Zofia Borzymińska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand