Menorat ha-maor

(hebrajski, Lampa iluminacji), zwana też Biblią kobiecą – dzieło religijno-etyczne, napisane przez rabiego Izraela al-Nakawę w XIV w. w Hiszpanii. Jego autor zginął męczeńską śmiercią w 1391. Dawniej autorstwo dzieła przypisywano Izaakowi Aboabowi, zwanemu Starszym, który żył w Hiszpanii na przełomie XIII i XIV w. Niektórzy badacze uważali, iż jego autorem jest Izaak Aboab, zwany Młodszym (1433-1493), żyjący w Hiszpanii i Portugalii, który w istocie dokonał jedynie przeróbki tego dzieła. Autor M. ha-m., w przeciwieństwie do Bachii ben Josefa ibn Pakudy, twórcy arabskiego dzieła Kitab al-Hidaja ila faraid al-Kulub, znanego pod tytułem przekładu na jezyk hebrajski Chowot ha-lewawot (hebrajski, Obowiązki serc), nie pragnął stworzyć systematycznego wykładu etyki żydowskiej, lecz przede wszystkim napisać dzieło dydaktyczne. Na kartach swego utworu wiele uwagi poświęcił sprawom wychowania. M. ha-m. miało „oświetlać” religijno-moralny aspekt przepisów prawnych, obowiązujących w judaizmie. Dzieło podzielone jest, podobnie jak menora, na siedem „świeczek"-działów. Z bogatej literatury talmudycznej autor wybrał hag(g)ady, zawierające pouczenia i nauki, opowiadające o ludzkich wadach i przywarach, cnotach i zaletach oraz o czynieniu dobra, pokoju, miłości bliźniego, pokorze, skromności itp., podkreślając, że są one nie mniej ważne od halachy. Dzieło, na którym wychowało się wiele pokoleń żydowskich, cieszyło się wielką popularnością wśród ludu, a szczególnie wśród kobiet w Polsce (drugie co do popularności po Cenerene). Po raz pierwszy M. ha-m. zostało wydane w języku hebrajskim w Konstantynopolu w 1514 (później wielokrotnie było wznawiane, miedzy innymi: Wenecja 1544, 1594-1595); jego tłumaczenie – wraz z komentarzem – na jezyk jidysz Żydów niemieckich ukazało się w Amsterdamie w 1701 i 1722 (tłumaczenie na jezyk niemiecki – Krotoszyn 1844); przekład na język jidysz Żydów polskich został wydany w Wilnie w 1880. Z przedmowy wynika, że autor M. ha-m. napisał także książki: Aron ha-Edut (hebrajski, Arka Świadectwa), poświęconą Dziesięciu Przykazaniom; oraz Szulchan ha-panim (hebrajski, Stół chleba ofiarnego), dotyczącą modlitw. Oba te dzieła zaginęły i nie są dziś znane.

Autor hasła: Zofia Borzymińska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem