menora

(hebrajski; jidysz menojre) – nazwa używana właściwie wyłącznie na określenie świętego, złotego, siedmioramiennego świecznika, który stał w Pierwszym Przybytku, a potem w Świątyni Jerozolimskiej (Wj 25,31-40). Jedynym odstępstwem jest użycie takiej nazwy dla chanukowego świecznika (hebrajski, menorat chanuka). Wizerunek m. jest jednym z najstarszych i najbardziej powszechnych symboli, jakie występują w żydowskiej sztuce kultowej. Niektórzy wywodzą jej kształt z Drzewa Życia o siedmiu gałęziach, obecnego w sztuce starożytnego Bliskiego Wschodu. Według innych interpretacji, inspiracją dla formy m. był kształt szałwii palestyńskiej, uważanej za środek, zapewniający nieśmiertelność. Symbolika m. ewoluowała w zależności od kontekstu historycznego; kiedy stała w Przybytku, a potem w Świątyni Jerozolimskiej – oznaczała, zgodnie z metaforami biblijnymi (Jr 1,11-12; Za 4,10), boskie światło czuwania nad narodem wybranym, aby postępował zgodnie z Prawem, które Pan mu ofiarował. Znana jest także inna interpretacja, przekazana przez Filona z Aleksandrii i Józefa Flawiusza, zgodnie z którą siedmioramienny świecznik był obrazem układu planetarnego. Po zburzeniu Świątyni w synagogach – zgodnie z przepisem talmudycznym, zakazującym odtwarzania sprzętów świątynnych – nie stawiano już m. Jej namiastką i przypomnieniem stała się m. chanukowa, a kontynuacją boskiego światła czuwania jest ner tamid. W tradycji rabinicznej m. symbolizowała Torę (Prz 6,23). Zgodnie z tą wykładnią, mistycy przedstawiali m. jako Drzewo Życia. Jej trzon i podstawę formowali w węzeł życia (1 Sm 25,29), a w ramiona wpisywali dziesięć sefir oraz słowa Psalmów (

Autorzy hasła:

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem