Mendel Iza(a)kowicz

(XVI wiek; urodzony w Brześciu Litewskim) – inżynier wojskowy, dzierżawca dochodów państwowych na Litwie, projektant budowy mostu wiedeńskiego, uczestnik pertraktacji w sprawie małżeństwa Anny Jagiellonki. W 1560-1568 dzierżawił państwowe dochody na Litwie oraz prywatne majątki starosty żmudzkiego, Jana Chodkiewicza, i podskarbiego Wielkiego Księstwa Litewskiego, Ostafiego Wołłowicza. Po śmierci Zygmunta Augusta zamieszkał w podkrakowskim Kazimierzu. W 1581, jako jeden z członków tamtejszego kahału, wziął udział w pertraktacjach, mających doprowadzić do rozszerzenia miasta żydowskiego. Podczas wojny polsko-rosyjskiej udał się do obozu Stefana Batorego jako specjalista od budowy mostów pontonowych. Budował porty na Dźwinie i innych rzekach, torując w ten sposób drogę armii polskiej. Po śmierci Batorego, w czasie wojny zwolenników Maksymiliana Habsburga ze stronnikami Zygmunta III Wazy, M.I. znalazł się w obozie Habsburgów. Po klęsce pod Byczyną, pozostawiwszy żonę i dziecko w Krakowie, udał się na obczyznę. Zatrzymał się najpierw w Pradze, a później w Wiedniu. W 1589 przedłożył cesarzowi plan zbudowania mostu na Dunaju. W piśmie dołączonym do projektu wspomniał o swych dotychczasowych osiągnięciach jako inżyniera wojskowy, oraz o zasługach, jakie oddał Batoremu podczas wojen z Rosją. Cesarz Rudolf II wyznaczył komisję, która przesłuchała M.I., lecz mimo pewnych ustępstw z jego strony, nie podjęła wiążącej decyzji i sprawa budowy mostu upadła. M.I. pozostał jednak nadal na usługach dworu austriackiego. Kilka razy przebywał w Polsce, uczestnicząc, zresztą bezskutecznie, w pertraktacjach, które miały doprowadzić do wydania za mąż królewny Anny, siostry Zygmunta II Augusta, za jednego z książąt z rodu Habsburgów.

Autor hasła: Maurycy Horn

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand