Mastbaum (Mastbojm, Mostbaum) Joel

(1882 [1884] Międzyrzec Podlaski – 1957 Tel Awiw) – nowelista piszący w jezyku jidysz. Pochodził z zamożnej rodziny przedsiębiorców (właściciele huty szkła i cegielni). Uczył się w zmodernizowanym chederze. Wziął udział w ruchu rewolucyjnym w 1905 (por. rewolucja 1905). Wówczas to przeniósł się do Warszawy, gdzie początkowo musiał pracować jako malarz pokojowy. W 1906 debiutował na łamach pisma „Der Weg”. Współpracował z wieloma czasopismami i uczestniczył w dziełach zbiorowych. Włączył się w krąg młodych pisarzy, skupionych wokół D. Fryszmana (był redaktorem księgi zbiorowej, poświęconej Fryszmanowi, 1914). Debiutował w 1912 książką Szkicn un biłder (Szkice i obrazy). Redagował też kilka dzieł zbiorowych, między innymi Pojłns kłangen (Polskie odgłosy, 1920; wydanie 2 pt. Fun Pojłn = Z Polski, 1920). W 1933 wyemigrował do Palestyny. W tym czasie tematem jego opowiadań stały się doświadczenia palestyńskie. Kiedy przebywał z wizytą w Polsce, wybuchła II wojna świat.; po dwóch miesiącach pisarzowi udało się wyjechać do Palestyny. Dotarłszy do Tel Awiwu, opisał w artykułach prasowych i w książce (wydanej w języku hebrajskim) wrażenia z tego okresu. W swej sztuce pisarskiej M. skupiał się bardziej na odczuciach, niż na akcji utworu, szkicując je w sposób romantyczno-impresjonistyczny. Wśród wydanych przez niego książek do najważniejszych należą: Maritas glik (Szczęście [Przypadki] Marity, 1923; wydanie hebrajskie 1941), poświęcona przemianom pokoleniowym wśród Żydów polskich; Fun rojtn łebn (Z czerwonego życia, t. 1-2, 1921-1923) – o rewolucji 1905; Salamandra (1926) o losach robotników żydowskich z huty szkła; Nuchemkes wanderungen (Wędrówki Nachumka, 1925), awanturniczy romans rozgrywający się podczas podróży od polskiego sztetł do Buenos Aires. Pod koniec życia M. pracował nad trylogią, w której chciał przedstawić życie Żydów w Palestynie w 1933-1948, której tylko cz. 1. – Der kojech fun der erd (Siła tej ziemi, 1951) – doczekała się druku.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem