Margulies (Margules, Margolis, Margulis) Dow Ber (Berł)

zwany [Berełem] Broderem, Berełem z Brodów (1815 Brody – 1868 Karlsbad lub 1880 k. Bukaresztu) – badchan, ludowy poeta, śpiewak, autor satyrycznych kupletów. Początkowo zarobkował jako wytwórca szczotek. W czasie pracy układał rytmiczne piosenki i wierszyki. Później, będąc obarczonym liczną rodziną, zajął się handlem. Zaczynał jako mleczarz w Podkamieniu koło Brodów. Potem był agentem kupującym towary dla firmy handlowej, w związku z czym podejmował liczne podróże. Zatrzymując się w karczmach i traktierniach, zaczął występować z własnymi utworami. Podjęta przezeń w 1855 wyprawa kupiecka do Rosji przyczyniła się do popularyzacji jego twórczości. Odtąd po teksty M. zaczęli sięgać wędrowni artyści, którzy naśladowali bądź przerabiali jego utwory. Oddziaływały też one między innymi na B.Z. Ehrenkanza, E. Zunsera, I. Grodnera i A. Goldfadena. W latach 60. XIX wieku M. stworzył pierwszą profesjonalną trupę (por. brodzcy śpiewacy), która występowała na terenie Galicji, Rumunii i Węgier. W jej działaniu upatruje się początków nowożytnego teatru jidysz. Utwory M. ukazały się drukiem w: Drajcik herliche broder lider in rejn jidisz łoszn (Trzydzieści cudownych brodzkich pieśni w czystym języku jidysz, Preszburg około 1860). To wydanie zaginęło, toteż podstawą licznych, dalszych edycji pieśni M. stało się ich wydanie lwowskie z 1876, zawierające 26 utworów.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem