Margolis Aleksander

(1888 Suwałki – 1939 Las Łagiewnicki) – lekarz, działacz Bundu; syn lekarza, Izraela M. (1859-1926), współzałożyciela Towarzystwa Żydowskich Szkół Średnich w Łodzi (1912), członka Zarządu i Komisji Lekarskiej Towarzystwa Pielęgnowania Chorych „Bikur Cholim”. Studiował medycynę w Berlinie, Heidelbergu i Monachium. W życie polityczne zaczął się angażować pod wpływem wieści o rewolucji 1905. Doktorat uzyskał w 1913, po czym powrócił do Łodzi. W tym też czasie wstąpił do Bundu. Prowadził rozległą działalność społeczną, między innymi w Towarzystwie Kulturalno-Społecznym „Harfa” i w Zarządzie Towarzystwa Zwalczania Analfabetyzmu. Po I wojnie światowej objął stanowisko ordynatora Miejskiego Szpitala w Łodzi-Radogoszczy. Głównym zawodowym celem M. była walka z gruźlicą. W 1919, bezskutecznie, z ramienia Bundu, kandydował do Sejmu RP. W 1919-1932 reprezentował tę partię we władzach miejskich jako radny Łodzi; był również ławnikiem i przewodniczacym Wydziału Zdrowotności Publicznej. Należał do grona organizatorów i był przewodniczacym Rady Naczelnej Walki z Gruźlicą (1928-1932). W 1933 powrócił do pracy we wspomnianym szpitalu, pełniąc funkcję dyrektora i kładąc duże zasługi dla rozwoju tej placówki. Równocześnie zasiadał w Komitecie Miejskim Bundu w Łodzi. Wkrótce po wybuchu wojny, we wrześniu 1939, został aresztowany w ramach akcji skierowanej przeciw polskiej inteligencji, i osadzony w obozie w Radogoszczy, skąd zabrało go gestapo. Po ciężkich przesłuchaniach został rozstrzelany w miejscu masowych egzekucji w Lesie Łagiewnickim. Żona M. w grudniu 1939 wysłała dzieci – córkę Alinę (Alę) i syna, Janka, do rodziny w Warszawie, sama zaś postanowiła czekać na powrót męża w Łodzi. Na poczatku 1941, razem z dziećmi, była już w warszawskim getcie; pracowała w Szpitalu im. Bersohnów i Baumanów. Alina została uczennicą Szkoły Pielęgniarstwa przy ul. Mariańskiej. Po samoobronie styczniowej przeszła na „aryjską stronę”; wzięła udział w powstaniu warszawskim. Napisała wspomnienia Tego, co mówili, nie powtórzę (Wrocław 1999).

Autor hasła: Zofia Borzymińska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand