Mar Samuel

Samuel (Szmuel), zwany Samuelem Astronomem (hebrajski, Szmuel Jarchinaa) (około 177 Nehardea – 257 tamże) – amoraita babiloński, czołowa postać pierwszej generacji tych uczonych; syn kupca, Abby bar Abby ha-Kohena. Po ojcu odziedziczył znaczny majątek. Kierownictwo akademii talmudycznej w Nehardei przejął po zmarłym Rabim Szili. Za życia M.S. stała się ona jedną z wiodących (obok uczelni w Surze) akademii babilońskich; została zburzona w 259 n.e., wkrótce po śmierci M.S. Nie wiadomo właściwie pod czyim kierunkiem uczony ten kształcił się (na ten temat wysuwane są różne hipotezy). Posiadł wiedzę w wielu dziedzinach, m.in. medyczną (wysyłał leki i sam leczył; wśród jego pacjentów znajdował się Jehuda ha-Nasi) i astronomiczną (między innymi zajmował się sprawą regulacji kalendarza żydowskiego, starając się uniezależnić daty obchodzenia świąt w diasporze od obserwacji astronomicznych, czynionych w Jerozolimie), interesował się także astrologią, która była wówczas akceptowana przez Żydów babilońskich. Przede wszystkim jednak był niekwestionowanym autorytetem w dziedzinie prawa cywilnego. M.S. jest autorem licznych decyzji, wprowadził też wiele zwyczajów (por. minhag) oraz praw (por. tak(k)anot), które wywierały wielki wpływ zarówno na ówczesne życie żydowskie, jak i w późniejszych wiekach. Wśród nich jedną z najważniejszych była zasada dina de-malchuta dina. Uczony ten jest wzmiankowany setki razy w Talmudzie Babilońskim i Talmudzie Jerozolimskim zarówno w halasze, jak i w hag(g)adzie. Przyjaźnił się z Rawem, wraz z którym położył fundamenty pod skompilowanie Talmudu Babilońskiego. Ich dyskusje są wielokrotnie cytowane w Talmudzie, przy czym w kwestiach związanych z prawem cywilnym opinie M.S. były z zasady podstawą wiążących decyzji. Jednym z uczniów tego uczonego był Jehuda bar Jecheskiel.

Autor hasła: Zofia Borzymińska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand