Makabi (Makkabi)

najsilniejszy nurt żydowskiego życia sportowego, którego nazwa nawiązywała do przydomku Judy Machabeusza; związany z tzw. ogólnym syjonizmem, rozwijający się w Europie (głównie w Austrii, Niemczech i w Czechach) od końca XIX wieku (pierwsze kluby M. zostały założone w Berlinie i w Konstantynopolu) i odwołujący się do idei „muskularnego żydostwa” (Muskeljudentum), głoszonej podczas kongresów Światowej Organizacji Syjonistycznej w 1898 i 1901 przez M. Nordaua. Sfederowany w Niemczech i Austrii w 1912; od konferencji w Karlsbadzie (współczesne Karlovy Vary) w sierpniu 1921, w której uczestniczył między innymi W. Żabotyński, stał się Wszechświatowym Związkiem Makabi (Światowe Zrzeszenie Makabi; niemiecki: Makabi Weltverband), którym kierował dr Heinrich Kuhn. Centrala Związku mieściła się kolejno w: Berlinie (1921-1924), Wiedniu (1924-1927), Brnie (1927-1928), ponownie w Berlinie (1928-1933), od 1933 w Londynie. Po II wojnie światowej został on reaktywowany w Tel Awiwie. W Polsce 6 VI 1926 w Bielsku, który na kilka lat stał się siedzibą centrali gimnastyki i sportu żydowskiego, odbyło się walne zgromadzenie członków Wszechświatowego Związku Żydowskich Towarzystw Gimnastyczno-Sportowych „Makabi” – Okręg Południowo-Zachodni Polski; uczestniczyli w nim przedstawiciele żydowskich organizacji sportowych z województw: krakowskiego, śląskiego i kieleckiego. Na przewodniczacego wybrano prof. Leo Finka. (W Bielsku też w dniu 26-29 VI 1926 odbyła się I Krajowa Uroczystość Gimnastyczno-Sportowa, połączona ze Zjazdem Delegatów wszystkich w Polsce żydowskich organizacji gimnastyczno-sportowych, na który przyjechało około 600 sportowców, także z Węgier i Czechosłowacji). 16 III 1930 w Warszawie miał miejsce zjazd Oddziału Polskiego Wszechświatowego Związku Makabi, a już na początku 1931 organizacja ta zastąpiła apolityczną Żydowską Radę Wychowania Fizycznego RP, z którą kluby syjonistyczne często popadały w konflikt. Od 1933 Związek Żydowskich Towarzystw Gimnastyczno-Sportowych „Makabi” w Polsce wydawał miesięcznik „Ha-Makabi”. W listopadzie 1938 do Związku należało 158 stowarzyszeń; jedną z najpopularniejszych dyscyplin była piłka nożna. (Zob. też: Machabeusze; Makabi, kluby w Polsce; „Makabi” Kraków; „Makabi” Warszawa; Makabiada)

Autor hasła: Zofia Borzymińska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand