Madagaskar

wyspa u wschodnich wybrzeży Afryki, była kolonia francuska, miejsce planowanego masowego osadnictwa Żydów. Po raz pierwszy ideę taką rzucił w 1885 niemiecki antysemita, Paul de Legarde. Dla Polski borykającej się z problemami gospodarczymi i bezrobociem, znalezienie terenów emigracyjnych było jedną z dróg poszukiwania możliwości rozładowania napięć wewnętrznych. W 1926 i 1927 komisje z Polski i Japonii badały warunki dla osadnictwa Żydów na M.; wnioski obu były negatywne. W l. 30. polski MSZ naciskał między innymi Francję, by ta otworzyła swe kolonie dla emigracji z Polski (w tym Żydów). Ze strony francuskiej padła propozycja umożliwienia osadnictwa na M. W celu zbadania realności tej idei, w 1937 udała się tam komisja, pod kierunkiem Mieczysława Lepeckiego (byłego adiutanta J. Piłsudskiego), z udziałem dyrektora Żydowskiego Centralnego Towarzystwa Emigracyjnego „JEAS", Leona Altera, oraz delegacji żydowskiej (powróciła 13 IX 1937). Potwierdziła ona ograniczone możliwości emigracji. Ze względu na zbliżającą się wojnę, nie podjęto realizacji tego planu, choć nacjonaliści polscy szermowali nadal hasłem „Żydzi na Madagaskar”. Niemcy hitlerowskie zainteresowały się projektem wywiezienia Żydów na M. w 1938, jeszcze przed Nocą Kryształową. Plan ten został skonkretyzowany latem 1940, po upadku Francji. Zakładano stworzenie tam „Wielkiego Getta” dla 4 milionów Żydów. Zaalarmowany tymi wieściami American Jewish Committee, podjął badania możliwości realizacji tego planu, za pośrednictwem komisji, pod kierunkiem rabina Eugena Havesi. Negatywnie oceniający je raport został ogłoszony w maju 1941. W tym czasie Niemcy zaniechali prac nad tym projektem, ze względu na negatywne stanowiska rządu Vichy oraz trudności w jego realizacji (transport i wysokie koszty).

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem