Luboszycki Aaron (Aharon)

pseud. Arnold Smith, A. Ben Dow, Harun ar-Raszyd (1874 Grodno – 1943 Treblinka) – prozaik, poeta, krytyk literacki, piszący głównie w języku hebrajskim, ale także w jidysz, tłumacz, pedagog. Odebrał tradycyjne początkowe wykształcenie religijne. Potem uczył się w gimnazjum w Słonimiu, uzyskując świadectwo dojrzałości. Na przełomie XIX i XX wieku zaczął brać udział w żydowskim życiu literackim Warszawy. Kierował szkołą hebrajską i założył wydawnictwo Awiw, specjalizujące się w publikacji książek edukacyjnych. Potem nauczał w Smoleńsku, a następnie ponownie w Warszawie. Tu w 1922 założył wydawnictwo Barkaj. Później działał kolejno w Brześciu Litewskim, Wołkowysku i Łodzi (od 1928 pracował w I Gimnazjum Męskim Towarzystwa Żydowskich Szkół Średnich w Łodzi). Już w wieku 15 lat zaczął publikować artykuły i wiersze w hebrajskich czasopismach. Debiutancki tomik poezji Pice(j) noar (Nagrody młodości) wydał w 1894. Potem opublikował jeszcze m.iędzy innymi: złożony z utworów oryginalnych i tłumaczonych tom Pirke(j) szira (Rozdziały pieśni [Sentencje poetyckie], 1897); wierszowaną opowieść Josele ha-matmid (Pilny Josełe, 1899); poemat Wid(d)uj (Spowiedź, 1899). Napisał sporo wierszy dla dzieci. Niektóre z nich zyskały znaczną popularność. W 1928-1929 wydawał i redagował tygodnik dla młodzieży pod nazwą „Ha-Kochaw” (hebrajski, Gwiazda). Był także tłumaczem poezji na język hebrajski. Współpracował z czasopismami, wydawanymi w języku jidysz; był członkiem kolegium redakcyjnego tygodnika literackiego „Der Jid” (Żyd). Tłumaczył utwory poetyckie z języka rosyjskiego na hebrajski i z hebrajskiego na jidysz. Przełożył też na język hebrajski Serce Edmondo de Amicisa (wyd. Piotrków 1899), a z języka jidysz Historię Żydów Sz. Dubnowa. Uznaniem cieszyły się też publikowane przez niego podręczniki, dotyczące historii Żydów, które wykorzystywano w szkołach hebrajskich w Polsce i poza jej granicami, a także elementarz i samouczek do nauki języka hebrajskiego.  W czasie okupacji niemieckiej L. trafił do łódzkiego getta, skąd został wysłany do Warszawy. W tamtejszym getcie brał czynny udział w podziemnym życiu kulturalnym. Został zamordowany przez Niemców w styczniu 1943 w Treblince, dokąd został wywieziony podczas akcji likwidacyjnej getta.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand