Lubetkin Cywia

pseud. Celina (1914 Byteń, okolice Słonimia we wschodniej Polsce – 1978 Lochame(j) ha-Getaot, Izrael) – członkini organizacji Dror, egzekutywy He-Chaluc ha-Lochem; żona I. Cukiermana. Pochodziła z kupieckiej rodziny; jej ojciec prowadził niewielki sklepik. Uczęszczała do polskiej szkoły powszechnej. Należała do organizacji Frajhajt. Od 1938 mieszkała w Warszawie i działała w centrali Droru. W 1939 była delegatką na Światowy Kongres Syjonistyczny w Genewie, skąd powróciła do Warszawy pod koniec sierpnia. Po wybuchu II wojny światowej przedostała się z Warszawy do Kowla, znajdującego się po agresji Sowietów na terenie okupacji sowieckiej, na początku 1940 – na polecenie organizacji, której brakowało wypróbowanych przywódców – powróciła do Warszawy. W 1942 była współzałożycielką Bloku Antyfaszystowskiego oraz współorganizatorką ŻOB, na której kształt i politykę wywarła znaczący wpływ. Wchodziła w skład ŻKN i Komisji Koordynacyjnej. Brała udział w samoobronie styczniowej (pod dowództwem Cukiermana), a potem w powstaniu w getcie warszawskim. 10 V 1943 wyszła z getta kanałami na „aryjską stronę”. Uczestniczyła w powstaniu warszawskim, walcząc w oddziale AL na Starówce i Żoliborzu. Po wojnie była działaczką Koordynacji Syjonistycznej (Bricha), organizującej wyjazdy Żydów z Polski (por. emigracja Żydów z Polski). W 1946 wyjechała na kolejny Kongres Syjonistyczny. W tym też roku, razem z mężem, zamieszkała w Palestynie, działała w ruchu kibucowym, była współzałożycielką kibucu Be(j)t Lochamej ha-Getaot. W 1961, jako świadek, uczestniczyła w procesie Adolfa Eichmanna (por. Referat Żydowski Gestapo). Napisała pracę wspomnieniową Zagłada i powstanie (wydanie polskie, Warszawa 1999).

Autor hasła: Paweł Szapiro

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Cywia Lubetkin - Lubetkin Cywia - Polski Słownik Judaistyczny
Cywia Lubetkin (kliknij, aby powiększyć)

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem