Lis Kalman (Kałmen)

(1903 Kowel – 1942 Otwock?) – poeta, tworzący w języku jidysz. Urodzony w rodzinie chłopskiej, kształcił się w chederze, a potem w polskim gimnazjum. Studiował na UW i USB. Zajmował się dziećmi opóźnionymi w rozwoju. Od 1937 kierował zakładem dla dzieci upośledzonych w Otwocku, prowadzonym przez CENTOS. Debiutował tomem wierszy In wochndike teg (W powszednie dni) oraz poematem Koniuches (Koniuchy, 1927). W 1930 przyłączył się do warszawskiej grupy literackiej, sympatyzującej z komunistami. Wówczas to, choć uchodził za poetę o wielkiej wrażliwości, wraz z Z. Rajzenem, potępił Ch. Gradego za jego pasywną postawę społeczną. Do najważniejszych dzieł L. należą wiersze i poematy, zebrane w tomach: Ojf wołyner szlakn (Na wołyńskich drogach, 1930), Winter in dorf (Zima na wsi, 1933), Friling-windn (Wiosenne wiatry, 1934), Batrakes (Fornale, 1937). 1 IX 1939, podczas niemieckiego bombardowania, został ciężko ranny w nogi. Odratowany, powrócił do zakładu w Otwocku. Podjął też współpracę z Archiwum Ringelbluma, w którym zachowały się jego wiersze z lat wojny, poświęcone Zagładzie. 16 VIII 1942, kiedy zaczęła się akcja likwidacyjna ludności żydowskiej w Otwocku, dzieci pozostające pod opieką L. zostały rozstrzelane, a on sam ukrył się. Po „stronie aryjskiej” pozostawał niedługo; zdemaskowany, został zastrzelony przez żandarma na miejscu (w Otwocku bądź we wsi, nieopodal tego miasta).

Autor hasła: Zofia Borzymińska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand