Lilienblum Mosze Lejb

(1843 [1844] Kiejdany – 1910 [1912] Odessa) – pisarz, przywódca i ideolog ruchu Chibat Syjon. Otrzymał tradycyjne wykształcenie religijne, między innymi w jesziwach w Kiejdanach i Wiłkomierzu. Równocześnie studiował nowoczesną literaturę żydowską. Po opublikowaniu w „Ha-Melic” rozprawy pt. Orchot ha-Talmud (hebr., Drogi Talmudu, 1868), w której dowodził konieczności adaptowania przepisów religijnych do zmieniających się warunków żydowskiego życia oraz, że reforma nie jest sprzeczna z tradycją judaizmu, został przez kręgi ortodoksyjne uznany za heretyka (por. apikojres). Wywody swe wspierał analizą historyczną. W 1869 przeniósł się do Odessy. Wkrótce odrzucił ideały haskali, zwracając swe zainteresowania na głęboką reformę ekonomicznych podstaw życia żydowskiego, która miałaby się dokonać przede wszystkim poprzez nauczanie zawodów produkcyjnych. Spowiedź z tego przełomu zawarł w autobiografii Chatot neurim (hebr., Błędy młodości, 1876), zdradzającej jego sympatie dla idei socjalistycznych. Powrócił do Wiłkomierza (1877), pragnąc zdać egzamin, umożliwiający podjęcie studiów uniwersyteckich. Fala pogromów w 1881 spowodowała kolejny przełom w intelektualnej biografii L.; związał się z ruchem Chibat Syjon. Był przeciwnikiem duchowego syjonizmu, propagowanego przez Achad Ha-Ama. Współpracował z J.L. Pinskierem. Został sekretarzem KC ruchu podczas konferencji katowickiej. Od tej chwili, aż do śmierci, był spiritus movens wszystkich posunięć Chibat Syjon i jednym z głównych jego ideologów. Pisał w językach hebrajskim, jidysz i rosyjskim. Przygotował czterotomową edycję swych dzieł zebranych, która ukazała się dopiero po jego śmierci.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Mosze Lejb Lilienblum - Lilienblum Mosze Lejb - Polski Słownik Judaistyczny
Mosze Lejb Lilienblum (kliknij, aby powiększyć)

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem