Liber Mark

właśc. Michał Goldman (1880 Wilno – 1937 Ałma Ata) – działacz Bundu; syn Icchaka ben Meira Goldmana, kupca, poety, który opublikował kilka zbiorów pieśni. L. nie otrzymał żydowskiego wychowania. Pierwsze kroki w działalności rewolucyjnej stawiał jako uczeń gimnazjalny, u boku swego szkolnego kolegi, Feliksa Dzierżyńskiego. Współpracował przy tworzeniu Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji na Litwie. W 1900 został aresztowany i – po wyjściu z więzienia – związał się z Bundem. Stał się jednym z filarów opozycji przeciw tendencjom asymilatorskim w żydowskim ruchu socjalistycznym, która doprowadziła do rozejścia się dróg tej partii i bolszewików. Głosił zdecydowanie konieczność uznania narodowej odrębności Żydów i rozwoju ich kultury, czemu dawał wyraz na zjazdach Bundu (zwłaszcza na IV zjeździe w Białymstoku w 1901 oraz na V w Zurychu w 1905), a także jako członek jego władz. Publikował w prasie partyjnej i ogłaszał wiele broszur w jej wydawnictwach w językach jidysz i rosyjskim. Kilkakrotnie aresztowany, między innymi w 1910, zbiegł z zesłania. Z emigracji powrócił w 1914. W 1916 ponownie został zesłany do Buzułuku (koło Samary), gdzie był jednym z przywódców rewolucji. Po powrocie do Piotrogrodu przez pewien czas pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Bundu w Rosji. Kolejny raz został aresztowany i zesłany przez władze sowieckie w 1923. W okresie wielkiej czystki w 1937 zamęczono go w czasie przesłuchań w GPU (Nadzwyczajna Komisja do Walki z Kontrrewolucją i Sabotażem).

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem