Lewiatan

(hebr., Liwjatan; jid., Lewjosn) – potwór morski, wąż, smok, pojawiający się w Biblii (Ps 74,14; 104,26; Iz 27,1; Hi 3,8) oraz w literaturze rabinicznej, którego Bóg w Przyszłym Świecie (Olam ha-Ba) zabije. Hag(g)ada żydowska, rozwijając wątek biblijny, uczyniła z L. symbol nadejścia ery mesjańskiej – zbawienia i odkupienia Izraela, symbol wieczności. W Przyszłym Świecie nie będzie zła; L. zginie z ręki Boga lub polegnie w walce z Behemotem; jego mięsem będą się raczyć sprawiedliwi na wielkiej uczcie eschatologicznej, a jego skóra posłuży do zbudowania namiotu, w którym znajdą oni wieczne schronienie. W tradycji kabalistycznej L. symbolizował Samaela, który w przyszłości miał zginąć. W kultowej sztuce żydowskiej L. przedstawiano pod postacią węża, ryby; najczęściej w kształcie pół-ryby pół-węża, stworzenia zwiniętego w wieczny krąg, w który wpisywano niekiedy Szor ha-bora lub łódź. W takiej postaci pojawiał się już od średniowiecza. W Polsce jego wizerunek spotykamy wszędzie, przede wszystkim jednak w drewnianych aronot ha-kodesz, w polichromiach synagog, na macewach oraz na dnach miedzianych naczyń (kwart, kijorów), służących do obmywań rytualnych (por. czystość rytualna). (Zob. też Ziz).

Autor hasła: Magdalena Sieramska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem