Leiwik (Lejwik; Leivick) H.

(pseud. literacki); właściwie: Lejwik (Lewi) Halper (Halpern) (1888 Ihumeń na Białorusi – 1962 Nowy Jork) – poeta i dramaturg, wydawca zbiorów pod nazwą „Zamłbicher” i czasopisma „Cukunft” (jid., Przyszłość). Nazwisko zmienił w Stanach Zjednoczonych, ze względu na jego podobieństwo do M.L. Halperna. L. otrzymał tradycyjne wykształcenie religijne. Od 1905 związany był z Bundem; kilkakrotnie aresztowany, został skazany na cztery lata katorgi. W 1912 uciekł z okolic Irkucka, powrócił do Europy i przez Niemcy udał się do Ameryki (1913), gdzie pracował jako robotnik. Zaczął pisać na zesłaniu. Debiutował w 1907, a w 1908 napisał swój pierwszy dramat Di kejtn fun Meszjech (jid., Łańcuchy Mesjasza). W Nowym Jorku przystąpił do grupy poetyckiej „Di Junge” (jid., Młodzi). Wydał tomy wierszy Hintern szlos (jid., W zamknięciu, 1918) i Lider (jid., Wiersze, 1921); poematy Er (jid., On, 1918) i Der wolf (jid., Wilk, 1920) oraz poemat dramatyczny Der gojłem (jid., Golem, 1921, napisany w 1917-1920), oparty na podaniu, związanym z Judą ben Becalelem Loewem; wszedł on do klasyki literatury światowej. W latach 20. L. sympatyzował z komunistami i między innymi napisał poemat dramatyczny Hirsz Lekert (1927). Jednak w 1929 zerwał z nimi, w proteście przeciwko usprawiedliwieniu arabskiej masakry Żydów w Hebronie. Lata spędzone w sanatorium przeciwgruźliczym (1932-1936) zaowocowały w jego twórczości wątkami rozważań na temat dylematów duchowych. Głębokie przeżycia związane z Holokaustem również znalazły odzwierciedlenie w poezji i dramatach L., między innymi: In Treblinka bin ich nit gewen (jid., Nie byłem w Treblince, 1949), Di chasene in Fernwald (jid., Ślub w Fernwaldzie, 1949); In di teg fun Ijew (jid., Za czasów Hioba, 1953). W wierszach, które poeta pisał pod koniec życia, oprócz medytacyjnych rozważań nad ludzkim i żydowskim losem, pojawiły się strofy, poświęcone Izraelowi. Cztery ostatnie lata L. spędził przykuty chorobą do łóżka (paraliż sprawił, że nie mógł nawet mówić). Jego poezja pełna niepokoju epoki oraz wizja poetycka, nacechowana uczuciem, stawiają go w rzędzie najwybitniejszych poetów doby współczesnej.

Autor hasła: Małgorzata Naimska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem