Lec Stanisław Jerzy

właściwie de Tusch-Letz (1909 Lwów – 1966 Warszawa) – poeta, satyryk, tłumacz. Pochodził z nobilitowanej, spolonizowanej rodziny żyowskiej, posiadającej majątek ziemski na Podolu, poprzez matkę skoligaconej z familią Safrinów (por. Safrin Horacy). W czasie I wojny światowej rodzina Leców przebywała w Wiedniu. L. studiował na UJK (1927-1933; rok polonistyki, potem prawo). Debiutował w 1929; pierwszy tom liryków, pod tytułem:  Barwy, wydał w 1935. Od 1934 mieszkał w Warszawie. Związany był z lewicą literacką. Publikował satyry, liryki oraz felietony. Współpracował z wieloma czasopismami, w tym z kilkoma tytułami prasy polsko-żydowskiej („Chwila”; „Nowy Głos”; „Nasza Opinia”). W poezji, satyrach i publicystyce podejmował też tematy żydowskie, w tym związane z potępieniem antysemityzmu. Pod koniec lat 30. współpracował z lwowskim pismem „Sygnały”, wspierającym prawa Ukraińców. Po wybuchu II wojny światowej ewakuował się do Lwowa, gdzie w okresie okupacji sowieckiej brał udział w życiu literackim, konsekwentnie wspierając „nowy ład”. Wstąpił do Związku Radzieckich Pisarzy Ukrainy. W czasie okupacji niemieckiej został aresztowany i trafił do obozu pracy dla Polaków i Ukraińców w Tarnopolu (1941-1943). Po ucieczce zeń przedostał się do Warszawy. Działał w konspiracji GL i AL (redagował czasopisma, walczył w partyzantce na Lubelszczyźnie). Po wyzwoleniu Lublina służył w LWP i kontynuował pracę literacką. W 1946-1950 był attaché prasowym Misji Politycznej RP w Wiedniu. Następnie wyjechał do Izraela z żoną i dwójką dzieci. Powrócił do kraju z synem w 1952; później ponownie się ożenił. Początkowo (do 1956) pracował głównie nad przekładami z literatury niemieckiej. Opublikował kilkanaście tomów wierszy, satyr i fraszek, a wśród nich związany z doświadczeniami wojennymi Notatnik polowy (1946) oraz z pobytu w Izraelu Rękopis jerozolimski (1956, 1957) i napisane w Wiedniu Nowe wiersze (1950). Szczególne miejsce w dziejach kultury polskiej zajęły wielokrotnie wznawiane i rozszerzane, a także tłumaczone na kilka języków, aforyzmy z tomów Myśli nieuczesane (1957) i Myśli nieuczesane nowe (1964), w których dostrzegano także kontynuację wielkiej tradycji żydowskiego humoru. L. ma trwałe miejsce w światowej historii tego literackiego gatunku.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem