Łazarz (Lazarius; Lazarus) z Brandenburgii

(XV/XVI wiek) – kupiec i finansista żydowski, dostawca klejnotów na dwór królewski. Pochodził z rodziny osiadłej w Brandenburgii, gdzie w 1510, za panowania księcia Joachima I, sfingowano proces o profanację hostii przez Żydów, przy czym 42 z nich spalono na stosie, po zastosowaniu tortur, a pozostałych wygnano z kraju. Ł. z B., wraz z rodziną, przybył do Kazimierza pod Krakowem i podjął tam działalność handlową i finansową. Swą córkę, Małkę, wydał za mąż za bogatego i wpływowego kupca, Izraela Isserla, ojca późniejszego rabina krakowskiego, M. Isserlesa. Izrael ułatwił mu dostęp do dworu królewskiego. W 1524 Ł. z B. dostarczył na dwór partię kosztowności. W następnym roku król Zygmunt I Stary wykorzystał zagraniczne doświadczenia handlowe Ł. z B., wysyłając go do Wenecji w charakterze eksperta i pomocnika sekretarza królewskiego, Josta Ludwika Decjusza, przy zakupie pereł dla królowej Bony. W nagrodę za wywiązanie się z powierzonego zadania, monarcha przyznał Ł. z B. bardzo szerokie uprawnienia handlowe. Zwolnił go też od płacenia podatków większych od tych, które płacili Żydzi kazimierscy. Ponadto, uwzględniając dotychczasową wierną służbę Ł. z B., król uwolnił go od obowiązku odpowiadania za swe czyny przed różnego rodzaju sądami, za wyjątkiem sądu rozpatrującego sprawy pod przewodnictwem wojewody i starosty krakowskiego, bądź przez samego monarchę. Pod koniec życia, kiedy w 1539 nowy książę brandenburski, Joachim II zezwolił Żydom na powrót do kraju, Ł. z B. opuścił Polskę; w 1547 mieszkał w Brunszwiku. Nie zerwał jednak wszystkich więzów z Rzeczpospolitą. W 1547 od Zygmunta I Starego otrzymał list żelazny, mający go chronić w ciągu roku a vi et potentia quarum libet personarum ac a iure.

Autor hasła: Maurycy Horn

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem