Lat(t)einer Josef

(1853 Jassy – 1935 Nowy Jork?) – dramaturg, piszący dla teatru jid., aktor, sufler. Dla sceny żydowskiej zaczął pisać w 1876, gdy zetknął się z A. Goldfadenem. Wkrótce związał się z trupą I. Grodnera, stając się głównym twórcą jej repertuaru. Kiedy bez uprzedzenia porzucił ją, zespół Grodnera się rozpadł, nie posiadając własnego repertuaru. W 1883 L. wyjechał za granicę. Po krótkim pobycie w Londynie osiadł w Nowym Jorku. Tam również kontynuował twórczość dramaturgiczną, stając się jednym z najbardziej wziętych autorów sztuk dla popularnego teatru jidysz, głównie związanego z nurtem szund. Ogółem napisał około 80 dramatów. Często sięgał po tematy opracowane przez Goldfadena oraz zaczerpnięte z dziejów Żydów (głównie biblijne i związane ze starożytnością), jak też osadzone w realiach galicyjskich miasteczek (sztetł). Ulubioną przezeń konwencją była nastrojowa, romantyczna operetka, zbliżona do wodewilu. Choć bywał ostro krytykowany za poziom literacki utworów, to jednak wielokrotnie podkreślano ich walory muzyczne (zwłaszcza licznych i popularnych pieśni) oraz ludowy koloryt. L. występował także na scenie, a nawet organizował własne objazdowe trupy. Jego sztuki weszły do kanonu popularnego repertuaru teatralnego w języku jidysz i były grane nieprzerwanie od początków nowożytnych dziejów tej sceny (por. np. Fiszzon Abraham Ałter), w okresie międzywojennym także przez różnego rodzaju teatry wędrowne w Polsce; sięgano po nie również w dobie Holokaustu (np. w getcie warszawskim).

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem