Kulbak Mosze

(1896 Smorgonie – 1937? Mińsk) – poeta, prozaik i dramaturg, tworzący w języku jidysz. W dzieciństwie otrzymał tradycyjne wykształcenie religijne, poza tym był samoukiem. Jego juwenalia powstały w języku hebrajskim, potem zaczął pisać w języku jidysz. W 1919 osiadł w Wilnie, gdzie pracował jako nauczyciel. W Wilnie też ukazał się jego debiutancki tomik wierszy Szirim (Pieśni, 1920). Współpracował z Ludowym Komisarzem Oświaty Litwy i Białorusi, publikując w wydawanym przez Komisariat Oświaty piśmie „Di Naje Wełt” (jid., Nowy Świat). W 1920-1923 próbował studiować w Berlinie, imając się różnych zajęć; m.in. korzystał z pomocy H.D. Nomberga; był suflerem w Trupie Wileńskiej w czasie jej tournée. Po powrocie do Wilna w 1923, wydał wiele utworów, wśród nich: poematy Rajzn (Podróże, Białoruś, 1923) i Bunia un Bere (1927); dramat poetycki Jakub Frank (1923); powieść Maszijach ben Efraim (Mesjasz, syn Efraima, 1924) i inne. Pracował w żydowskich gimnazjach i w seminarium nauczycielskim. Od 1927 działał w PEN-Clubie żydowskim. W 1929 opuścił Polskę, nie zdoławszy zalegalizować polskie obywatelstwa. Osiedlił się w Mińsku, gdzie rozwinął ożywioną działalność literacką i edytorską, choć przez sowiecką krytykę był postrzegany jako postać nonkonformistyczna i ideologicznie niepewna. Nadal tworzył, w tym oparty na motywach autobiograf. poemat Der Disner Czajld Harold (Child Harold z Dzisny, 1933). Podczas czystek, które dotknęły polskich komunistów, został aresztowany w 1937 i skazany na śmierć, za szpiegostwo na rzecz Polski. Przez lata uważano, że K. zmarł w łagrze dopiero w 1940, jednak wspomniany wyrok prawdopodobnie wykonano w 1937. Rehabilitowano go w 1956. Żona K. spędziła 8 lat w łagrze.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem