Krystall (Kristall) Bronisław

(1887 Warszawa – 1983 tamże) – historyk sztuki, kolekcjoner, mecenas. Pochodził z zamożnej żydowskiej rodziny. Studiował filozofię i historię sztuki na niemieckich uniwersytetach; doktorat uzyskał w 1908 na uniwersytecie w Bernie. Jest autorem kilku prac z dziedziny nauki o sztuce, m.in. Historia sztuki jako nauka (1910), Zagadnienia oświaty akademickiej (1917), Stanisław Noakowski jako historyk architektury (1960). Po śmierci ukochanej żony, Izabelli z Rotmilów, K. zamówił u Karola Szymanowskiego Stabat Mater i w ten sposób powstało jedno z najlepszych dzieł polskiej muzyki oratoryjnej. Jako kolekcjoner, K. był posiadaczem cennych rękopisów, starodruków i kosztownych dzieł sztuki. Wspomagał wielu artystów malarzy, rzeźbiarzy, którzy z trudem torowali drogę dla swojej twórczości. Z jego pomocy korzystali m.in. Xawery Dunikowski i Henryk Kuna. Wspomagał również licznych pol. muzyków. Wiele ze swoich cennych zbiorów K. ofiarował Muzeum Narodowemu w Warszawie. Podczas II wojny światowej K. ukrywał się u przyjaciół, a jego bogate zbiory przejął w depozyt prof. Stanisław Lorentz i umieścił je w magazynach Muzeum Narodowego; część zbiorów ukrył u przyjaciół. K. został pochowany na cmentarzu żydowskim przy ul. Okopowej w Warszawie.

Autor hasła: Marian Fuks

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand