Kramsztyk Stanisław

(1841 Warszawa – 1906 tamże) – fizyk, przyrodnik, pedagog, pozytywista, społecznik, filantrop; najstarszy syn kaznodziei Izaaka K.; brat Juliana K. i Zygmunta K.; ojciec Stefana K.; stryj Romana K. Wychowywał się w rodzinie postępowej, a zarazem religijnej i głęboko patriotycznej. Po ukończeniu gimnazjum studiował medycynę w warszawskiej Akademii Medyko-Chirurgicznej, później przeniósł się na Wydział Matematyczno-Fizyczny w Szkole Głównej, który ukończył w 1866. Pracował jako pedagog w prywatnych szkołach średnich, wykładał na Wyższych Kursach Handlowych J. Siemiradzkiej, na Uniwersytecie Latającym. Był współzałożycielem Kasy im. Mianowskiego, członkiem spółki wydawniczej (wraz z A. Świętochowskim, P. Chmielowskim, Samuelem Dicksteinem i B. Prusem), publikującej prace nauk. i popularnonaukowe. Pomagał w zakładaniu szkoły Stowarzyszenia Pracowników Handlowych, w pracach komitetu wydawnictw technicznych, sponsorowanych przez H. Wawelberga. Pracował jako urzędnik w Banku Polskim (1869-1886), a później w Warszawskim Towarzystwie Ubezpieczeń od Ognia (1890-1906). Wiele pisał (ogółem kilka tysięcy pozycji); publikował swoje artykuły w czasopismach warszawskich (m.in. we „Wszechświecie”, „Przeglądzie Filozoficznym”, „Przeglądzie Pedagogicznym”, „Bibliotece Warszawskiej”, „Ateneum”, „Kurierze Warszawskim”); tłumaczył; współpracował z kilkoma redakcjami czasopism i encyklopedii (Encyklopedia Powszechna Mniejsza, Encyklopedia Powszechna Ilustrowana, Wielka Encyklopedia Ilustrowana, Encykopedia Wychowawcza); pisywał artykuły biograficzne. Wiele prac K. zyskało popularność i wielokrotnie było wznawiane, np.: Wiadomości początkowe z fizyki, Czego nas Kopernik o obrotach ziemi nauczył, Fizyka bez przyrządów. Z okazji 30-lecia jego pracy publicystycznej wydano księgę jubileuszową pt. Szkice przyrodnicze z dziedziny fizyki, geofizyki i astronomii (1893; 2. wyd. 1904). Po śmierci K. ukazał się jego Wybór pism (1909).

Autor hasła: Zofia Borzymińska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand