Komisja Koordynacyjna Żydowskich Organizacji Społecznych

jedno z ogniw cywilnej obrony Warszawy; powołana do życia 14 IX 1939 przez Żydowską Gminę Wyznaniową w stolicy prowadziła – z ramienia Stołecznego Komitetu Samopomocy Społecznej (SKSS) – opiekę nad ofiarami wojny w dzielnicach o liczebnej przewadze ludności żydowskiej. W jej skład weszły m.in. organizacje: CENTOS, TOZ, ORT i inne. Komisja uruchomiła setki punktów dożywiania oraz prowizoryczne schroniska dla uchodźców i pogorzelców; w połowie września zwróciła się do SKSS z prośbą o pomoc finansową. Komitet zgodził się udzielać stałej dotacji pieniężnej w wys. 50 tys. zł na prowadzenie schronisk, przytułków i innych. punktów opieki, przeznaczonych wyłącznie dla ludności żydowskiej, wspierał je też przydziałami żywności. Ustalono przy tym zależność organizacyjną (K.K.Ż.O.S. miała pozostać i była przejściowo nazywana Podkomitetem Żydowskim SKSS) oraz zasady współdziałania; łącznikiem został dr M. Weichert. Po zajęciu miasta przez Niemców – jednocząc tradycję i nowe okupacyjne stowarzyszenie opiekuńcze – kontynuowała swoją działalność wespół z SKSS, który – zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami – przekazywał znaczne sumy na prowadzenie autonomicznej opieki społecznej, niezależnie od tego udzielając bezpośredniej pomocy żywnościowej i finansowej żydowskiej ludności miasta. W istocie, głównym źródłem wsparcia finansowego był Joint. K.K.Ż.O.S. wprowadziła także dobrowolne wewnętrzne opodatkowanie na cele społeczne. Władze okupacyjne, niechętne tej współpracy, po szeregu wcześniejszych napomnień i częściowych zakazów, zabroniły żydowskim instytucjom społecznym udzielania pomocy Polakom i odwrotnie. Symbolem izolacji stała się nazwa nowo powołanej instytucji opieki społecznej Żydowska Samopomoc Społeczna (ŻSS). Do czasu zamknięcia getta warsz. SKSS dotował K.K.Ż.O.S., utajniając te wypłaty w swej księgowości, zaś jego kuchnie nadal dokarmiały Żydów, często za pośrednictwem Polaków. W październiku 1940 K.K.Ż.O.S., stojąca wobec groźby rozwiązania, pod naciskiem ŻSS, musiała się podporządkować jego stołecznej agendzie (Żydowski Komitet Opiekuńczy Miejski w Warszawie), zmieniając jednocześnie nazwę na Żydowskie Towarzystwo Opieki Społecznej (ŻTOS).

Autor hasła: Paweł Szapiro

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem