Kipnis Menachem

(1878 Uzymir, współcz. Utomir na Wołyniu – 1942 Warszawa) – śpiewak, pisarz, folklorysta, popularyzator muzyki. Pierwsze nauki śpiewu pobierał u znanych kantorów (A.B. Birnbaum), którym – wraz z chórem – akompaniował podczas nabożeństw. W 1902-1918 śpiewał w chórze operowym Teatru Wielkiego w Warszawie. W tym czasie także, po rezygnacji z pracy w Teatrze, zajmował się zbieraniem na terenie kraju żydowskich pieśni lud.owych (w tym chasydzkich), dziecięcych, obrzędowych i synagogalnych, które wydał drukiem. pt. 60 fołkslider (Warszawa 1918) i 80 fołkslider (Warszawa 1923), zebrane potem w 140 fołkslider. Zajmował się również, wraz ze swoją żoną, Zimrą Zeligfeld, działalnością koncertową, występując z repertuarem żyd. pieśni lud. w wielu miastach Polski, Niemiec i Francji. Jako publicysta, krytyk i pisarz muzyczny, publikował (czasami pod pseudonimem „Pan Mecenas”) felietony na łamach prasy żydowskiej przede wszystkim dziennika „Hajnt”. Jego teksty odzwierciedlają życie kulturalne Żydów do 1939. W czasie swoich podróży, związanych z gromadzeniem i zapisywaniem pieśni ludowych, zajmował się również fotografią, uwieczniając na zdjęciach sceny z życia Żydów w miastach i miasteczkach polskich (sztetł) oraz postacie chasydów, rzemieślników, prostych ludzi. W 1920-1938 wydał kilka książek (wszystkie w j. jid.), m.in.: Za kulisami Warszawskiej Opery (1902-1918), Jidisze klezmer in Pojln (Żydowscy klezmerzy w Polsce), Barimte jidisze muziker (Słynni muzycy żydowscy), Fun primitiwn fołkslid biz der jidiszer simfoniszer muzik (Od prymitywnej pieśni ludowej do muzyki symfonicznej). Był zaprzyjaźniony i wysoko ceniony przez polski świat muzyczny. Podczas II wojny światowej K. trafił do getta warszawskiego. Był zaangażowany w działalność społeczną (m.in. stał na czele komisji muzycznej, dbającej o repertuar chóru „Szir”, prowadzonego przez I. Fajwyszysa). Pisał dziennik, który jednak się nie zachował. Zmarł 15 V 1942 w getcie na wylew krwi do mózgu.

Autor hasła: Urszula Kobiałko-Fuks

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand