Kapistrano (Capistrano), Jan (Johannes) de

nazywany „biczem Żydów” (1386 Capistra – 1456 Ilok [Ujlak] w Serbii) – mnich franciszkański i inkwizytor włoski. W 1427 wystąpił przeciw Żydom na Sycylii. Pod jego wpływem, papieże Eugeniusz IV, a potem Mikołaj V, wydali bulle przeciwko Żydom. Bulla Mikołaja V z 1447 spowodowała szereg wystąpień antyżydowskich w Italii. W 1450 papież wyposażył K. w nadzwyczajne uprawnienia i wysłał do Niemiec i krajów słowiańskich, z misją upowszechniania idei jedności Kościoła, a także nawoływania chrześcijan do pokuty i walki z „niewiernymi” – w tym do krucjaty przeciwko Turkom, oblegającym Konstantynopol. W konsekwencji płomiennych kazań K. w Niemczech spadły na Żydów liczne nieszczęścia. W wielu miastach doszło do rozruchów antyżydowskich i wygnania Żydów. We Wrocławiu w 1453 spalono na stosie 41 Żydów, oskarżonych o kradzież i profanację hostii, pozostałych wygnano z miasta (podobne wydarzenia miały miejsce w Świdnicy i Legnicy). Prawdopodobnie też pod wpływem K. nastąpiło wygnanie Żydów z kilku miast Moraw. Do Polski K. przybył na zaproszenie kardynała, Zbigniewa Oleśnickiego, w sierpniu 1453 i pozostał do kwietnia 1454. W Krakowie, gdzie już wcześniej dochodziło do wystąpień antyżydowskich, działania te nasiliły się jeszcze; plądrowano domy, napadano na Żydów, niszczono ich dobytek. Król Kazimierz Jagiellończyk, niechętny działaniom K., wbrew woli wielu dygnitarzy, w 1453 potwierdził nadane Żydom dawniej przywileje. Później jednak, w związku z wojną z Krzyżakami, pod naciskiem szlachty, zmuszony był część z nich cofnąć (por. przywileje generalne).

Autor hasła: Zofia Borzymińska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand