Kaliszer Cwi Hirsz

(1795 Leszno – 1874 Toruń) – rabin, prekursor syjonizmu. W Poznaniu był uczniem A. Egera i zdecydowanym przeciwnikiem judaizmu reformowanego. Posiadał rozległą wiedzę filoz. i in. przedmiotów świeckich. Przez większą część życia sprawował funkcję rabina w Toruniu. Jego deklaracja z 1832, że jeszcze przed przyjściem Mesjasza musi powstać duże skupisko żydowskie w Palestynie, legła u podstaw rozwoju ruchu Miłośników Syjonu. Podobną rolę odegrała zwołana przezeń w 1860 w Toruniu konferencja rabinów, poświęcona rozważeniu konkretnych kroków, zmierzających do stworzenia żydowskiego osadnictwa rolniczego w Palestynie. W 1862 K. opublikował Driszat Cij(j)on (hebr., Przywrócenie Syjonu; 2. wyd. Toruń 1866; 3. wyd. Warszawa 1899; przetłumaczone na j. niem. w 1865 pt. Herstellung Zions) – pracę, w której dowodził konieczności kolonizacji Palestyny, omawiał sposoby powracania Żydów z wygnania (por. diaspora) oraz potrzebę wzniesienia w Jerozolimie Świątyni. Dzieło to wywarło wielkie wrażenie na współczesnych, m.in. na M. Hessie. Zabiegi K. na rzecz realizacji tej idei przyniosły w efekcie utworzenie Chewrat Jiszuw Erec Israel (hebr., Stowarzyszenie Osadników w Kraju Izraela) we Frankfurcie, a potem Colonisations-Verein für Palestina w Berlinie i wielu podobnych organizacji, oraz zainteresowanie nią Alliance Israélite Universelle, która doprowadziła do założenia w Palestynie rolniczej kolonii Mikwe Israel (1870). K. jest też autorem Ewen bohe i Moznajim le-miszpat – komentarzy do części dzieła Choszen ha-Miszpat (z trzech, zostały wydane tylko dwa tomy w 1855); dzieła Emuna jeszara (hebr., Uczciwa wiara, 1843, 2. cz. 1862); komentarza do Pięcioksięgu pt. Sefer ha-Brit (hebr., Księga Przymierza) oraz komentarza hagadycznego. Pisywał także do prasy („Ha-Mag(g)id”; „Ha-Lewanon”; „Ha-Iwri”), popularyzując na jej łamach swoje idee.

Autor hasła: Zofia Borzymińska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem