Judyty Księga

utwór należący do grupy ksiąg apokryficznych (zob. apokryfy i pseudoepigrafy), które zostały włączone do grec. tłumaczenia Biblii (Septuaginta), a następnie zostały przetłumaczone na łacinę (Wulgata). J.K. została napisana w języku hebrajskim, jednak nie zachował się tekst oryginalny, pochodzący prawdopodobnie z IV w. p.n.e., albo z wczesnego okresie hasmonejskiego (Hasmoneusze), tj. z ok. 160 p.n.e., i znana jest tylko z greckiego przekładu. J.K., podobnie jak Księga Tobiasza, stanowi rodzaj historycznej noweli, a zarazem jest literacką opowieścią o charakterze dydaktycznym. Jej bohaterką jest Judyta, która – dzięki gorącej wierze w opiekę Pana nad ludem Izraela – uratowała swoje miasto, a zarazem i Jerozolimę przed zniszczeniem przez Holofernesa, wodza wojsk Nabuchodonozora, króla Babilonu (605-562 p.n.e.). Akcja opowiadania rozgrywa się nieopodal Har-Mageddon, miejsca eschatologicznej bitwy, opisywanej przez św. Jana (Ap 16,16). Moralne zwycięstwo prawej i pobożnej Judyty było nagrodą za jej głęboką wiarę i cnotliwe życie. Judyta staje się zarazem narzędziem Bożej sprawiedliwości. W modlitwie stanowiącej rodzaj klucza do tej księgi, wzywa Boga swych przodków do pomszczenia wcześniejszych występków i przestępstw Asyryjczyków. J.K. miała perspektywę uniwersalistyczną; zbawienie świętego miasta Jerozolimy dokonało się w Betulii, leżącej w kraju Samarytan. Wrażenie to pogłębia postać Am(m)onity Achira, który dochodzi do uznania prawdziwego Boga – Boga Izraelitów. Opowieść zawarta w J.K. przez wieki stanowiła inspirację dla wielu dziedzin sztuki (malarstwo, muzyka, literatura). Pojawia się ona także w niektórych późnych midraszach, ale łączona jest z okresu Hasmoneuszy i z obchodami święta Chanuka. (Zob. też Ben-Zeew Juda Lejb)

Autor hasła: Zofia Borzymińska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand