Jonatan Hasmonejczyk (Machabeusz)

zw. Affusem (hebr., Ukrywający [myśli], Przebiegły) albo Niegodziwym Kapłanem (?-142 p.n.e.) – przywódca wojskowy i polityczny Żydów w 160–142 p.n.e.; najmłodszy syn Matatiasza. Po śmierci swego brata, Judy Machabeusza (160 p.n.e.), przejął kierownictwo powstania Machabeuszy. Wkrótce stracił brata, Jana, i zmuszony był do dopełnienia krwawej zemsty (por. goel ha-dam) na terenie Zajordanii. W czasie odwrotu, po starciu z wojskiem syryjskim, jego siły poszły w rozsypkę. Zdołał je jednak odtworzyć i przez kilka lat prowadził skutecznie wojnę podjazdową. Następnie, umacniając swoją pozycję w Judei, lawirował między walczącymi o tron syryjski frakcjami i kandydatami, w efekcie czego uzyskał faktyczną niezależność oraz – od syryjskiego monarchy Aleksandra Balasa – stanowisko arcykapłana (152 p.n.e.), równoznaczne z uznaniem jego przewodnictwa w Judei. Ufortyfikował Jerozolimę, w której jedynym bastionem Syryjczyków i zhellenizowanych renegatów pozostała Akra. W 147 p.n.e. zdobył Jaffę i zburzył świątynię Dagona. Umacniając swą pozycję, dzięki korzystnym układom z Syryjczykami i przymierzu z Rzymem, przejął m.in. Gazę i Askalon. U szczytu powodzenia podstępem został uwięziony przez syryjskiego generała, Tryfona, i – mimo otrzymania okupu – zamordowany w 142 p.n.e.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand