Jonasza Księga

(hebr. Jona) – w kanonie Biblii Hebrajskiej ósma księga w dziale Prorocy Późniejsi, piąta pośród tzw. Proroków Mniejszych (Prorockie Księgi). Należy do literatury mądrościowej o charakterze dydaktycznym. Uważana jest za dzieło z gatunku literatury midraszowej, którego pierwotna wersja powstała w okolicach Jaffy, potem trafiło ono do tradycji greckiej i hebrajskiej. Jej bohaterem (nie autorem) jest Prorok Jonasz (żyjący w VIII w. p.n.e., ale akcja opowieści przeniesiona została w czasy Ezdrasza i Nehemiasza, lub nawet późniejsze). Jonasz uchyla się od powierzonej mu przez Boga misji prorockiej, dotyczącej napominania Asyryjczyków, będących wrogami ludu izraelskiego. Ucieczka Jonasza statkiem do Tarszisz nie na wiele się zdaje, gdyż po przeżytych doświadczeniach (burza na morzu, połknięcie przez rybę) i powtórnym poleceniu Bożym wypełnia swą misję w Niniwie; zapowiada miastu zagładę, jednak król i mieszkańcy – dzięki swej pokucie – zostają ocaleni. Jonasz demonstruje swe niezadowolenie z wielkiej łaskawości Boga wobec pogan. J.K. została zredagowana prawdopodobnie w IV-III w. p.n.e. Niektórzy komentatorzy biblijni (np. kabaliści) w opowieści o Jonaszu widzą alegorię historyczną i mistyczną, odzwierciedlającą misję ludu izraelskiego (Prorok nosi imię symbolizujące Izrael); ogromna ryba połykająca Jonasza stanowi obraz czasów wygnania Żydów (diaspora), zaś przetrwanie Proroka niesie nadzieję odrodzenia. Wielu uważa, że J.K. nie jest księgą historyczną, ale zawiera idee uniwersalistyczne; dowodzi, że miłosierdzie Boże może być również udziałem pogan – wrogów Izraela. Księgę tę w całości odczytuje się w synagodze podczas nabożeństwa popołudniowego (mincha) w dniu Jom Kipur.

Autor hasła: Zofia Borzymińska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem