Jochanan ben Zak(k)aj

(I w.) – przedstawiciel pierwszego pokolenia tan(n)aitów palestyńskich; uczeń Hillela I (Starszego). Był jednym z najważniejszych nauczycieli wśród faryzeuszy, przed zburzeniem Drugiej Świątyni Jerozolimskiej (70 n.e.); nauczał i angażował się w dysputy z saduceuszami. W czasie powstania Bar Kochby (132–135 n.e.) opowiadał się za pokojem. Wedle tradycji, miał opuścić oblężoną Jerozolimę, potajemnie wyniesiony w trumnie, i przepowiedzieć Wespazjanowi, że zostanie cesarzem Rzymu, dzięki czemu uzyskał zgodę na utrzymanie akademii w Jawne. Po zburzeniu Świątyni stanął na czele środowiska tworzącego wspomnianą akademię, mającą stać się nowym centrum i autorytetem dla całego świata żydowskiego (m.in. dzięki przeniesieniu do niej pewnych ważnych funkcji sanhedrynu, w tym związanych z ustalaniem kalendarza żydowskiego). J. ben Z. był także jednym z głównych organizatorów życia religijnego wyznawców judaizmu; stworzył wiele nowych regulacji, dostosowanych do wymogów swych czasów (m.in. wiele z obrzędów świątynnych zostało przeniesione do synagog, a ofiary zastąpiono modlitwami i dobrymi uczynkami; por. micwa). Wiele przypisywanych temu uczonemu wypowiedzi hagadycznych zyskało sławę, np. wyjaśnienie, że do budowy ołtarza nie używa się gwoździ żelaznych, gdyż te są związane z wojną, a ołtarz ma przynosić pokój.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem