Jeleński Jan

pseud. Janek Mrówka, Kamienny (1845 Łagiewniki – 1909 Warszawa) – publicysta, czołowy protagonista nowożytnego antysemityzmu polskiego. Po ukończeniu szkoły realnej, wykształcenie zdobywał głównie jako samouk. Od wiosny 1872, będąc urzędnikiem kolejowym, zaczął publikować w prasie warsz., stając się współpracownikiem wielu periodyków. W książce O skierowaniu Żydów do pracy w rolnictwie (1873) propagował idee asymilacji, jednak wkrótce przeszedł na pozycje jawnie antysemickie (m.in. publikacje: Nasz świat finansowy, 1874; Żydzi, Niemcy i my, 1876; Dworacy Żydów, 1878; Żydzi na wsi, 1880). Zwolniony z pracy w 1882, wszedł w posiadanie „Tygodnika Rolniczego”, który przemianował – od początku 1883 – na „Rolę”, i – wraz z towarzyszącym jej wydawnictwem książkowym – uczynił ją najważniejszą „tubą” antysemicką w Królestwie Polskim. Wystąpienia związanego z nią środowiska (zw. „rolarzami”) spotykały się z potępieniami części czołowych pozytywistów warszawskich oraz wywoływały duże zaniepokojenie także wśród asymilatorów (polemiki w „Izraelicie”). J. w 1905 zaczął wydawać antysemicki „Dziennik dla Wszystkich”, przemianowany w 1906 na „Dziennik Powszechny”. „Rolarze” weszli do Narodowej Demokracji w 1906, zachowując w niej pewną odrębność. Sam J. był także współorganizatorem i działaczem Związku Katolickiego.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem