Jaffe Mordechaj ben Abraham

zwany – od tytułu swego dzieła – [Baal] Lewuszim (ok. [1520] 1530 Praga – 1612 Poznań) – rabin, uczony, kodyfikator; protoplasta gałęzi rodu Jaffe (Jaffe, rodzina), osiadłego na ziemiach polskich; ojciec Kalmana (Kalonymosa) J. Był uczniem największych talmudystów swej epoki, w tym M. Isserlesa. Sprawował urząd rosz jesziwy w Pradze. Po wygnaniu stamtąd Żydów (1561) studiował w Wenecji (m.in. astronomię). Potem kolejno był rabinem w Grodnie (od 1572); Lublinie (od 1588); Krzemieńcu; Pradze (od 1592); Poznaniu (od 1599). W okresie sprawowania tej funkcji w Lublinie stał się jedną z najważniejszych postaci Sejmu Żydów Polskich. Był przedstawicielem złotej epoki nauk talmudycznych, który jako pierwszy wprowadził elementy zyskującej na popularności kabały do prac halachicznych. Był autorem wielkiego dzieła, znanego pod wspólnym, skrótowym tytułem Lewuszim (hebr., Szaty; tytuł pochodzi z Est 8,15), składającego się z kilkunastu części. Najważniejszą jego partią są tomy 1–5 (1590–1599), stanowiące wyczerpująco umotywowaną kodyfikację całości prawa religijnego, która powstała jako odpowiedź na niedostosowanie Szulchan Aruch do potrzeb Żydów aszkenazyjskich i skrótowość dzieła Isserlesa. Kolejne części Lewuszim zawierały m.in. komentarze do komentarza do Pięcioksięgu, autorstwa RasziegoMore newuchim Majmonidesa, którego bardzo cenił, nie dostrzegając jego krytycznego stosunku do mistyki. Aczkolwiek to wielkie dzieło zostało przyjęte przez wielu współczesnych jako w pełni autorytatywne, to jednak stało się przyczyną ostrej polemiki. J. napisał też rozprawy, poświęcone astronomii i kalendarzowi żydowskiemu.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand