Jaakow Josef z Połonnego

właśc. Jaakow Josef ben Cwi ha-Kohen Katz (1710 Połonne – 1784 tamże) – pierwszy teoretyk chasydyzmu. Był rabinem w Szarogrodzie na Wołyniu. W 1741 został uczniem twórcy chasydyzmu Baal Szem Towa (BESZT-a). Doprowadziło to do konfliktu z jego wspólnotą i wydalenia go z Szarogrodu (ok. 1748). Do 1752 mieszkał w Raszkowie. Jego plany wyjazdu do Ziemi Świętej spełzły na niczym. Potem przeniósł się do Niemirowa, gdzie od 1770 otwarcie propagował chasydyzm. Po śmierci Arie Judy Lejba (1770), zw. Mochiachem z Połonnego, zajął jego miejsce. Mimo wysiłków, po śmierci Baal Szem Towa, nie udało mu się przejąć przywództwa ruchu, które faktycznie przeszło na Dow Bera z Międzyrzecza. Jego pierwszym i najważniejszym pismem jest Toldot Jaakow Josef (hebr., Dzieje Jakuba Józefa; Korzec 1780), w którym zebrał własne homilie oraz „słowa, jakie usłyszał od swego nauczyciela”. Nie są to jednak ezoteryczne nauki BESZT-a, któremu poświęcił zaledwie kilka stronic, gdyż – jak przyznał – z jednej strony bał się, że zapomni, z drugiej zaś, że napisze zbyt wiele. Jest to pierwsze dzieło przedstawiające w systematyczny sposób główne zasady chasydyzmu. Zawarta w nim krytyka ówczesnych elit rabinackich (rabinów J.J. z P. nazywał „żydowskimi demonami”, „przedstawicielami Samaela” itp.; por. Samael) w znacznym stopniu przyczyniła się do wzbudzenia opozycji przeciwko chasydyzmowi, i powtórnego obłożenia chasydów klątwą. W 1782 egzemplarze jego dzieła zostały publ. spalone w Brodach (por. Landau Ezechiel ben Juda). W swoim nauczaniu J.J. z P. podkreślał konieczność transformacji zła w dobro, i szczególną w tym rolę cadyka, która ma przypominać rolę Mesjasza. Jego zdaniem, ani zwykli Żydzi, ani nawet rabini, których nazywał „pospólstwem”, nie są w stanie pojąć Tory i usprawiedliwić może ich przed Bogiem tylko wiara w cadyka oraz jego pomoc. Prości ludzie nie są też w stanie zrozumieć postępowania cadyka i prawdziwego sensu jego dziwnych zachowań; powinni wierzyć weń bez zastrzeżeń i wspierać finansowo, aby mógł skupić się na zbawczych zadaniach.

Autor hasła: Jan Doktór

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem