Hirschbein (Hirszbejn) Perec

(1880 pod Kleszczelami w grodzieńskiem – 1948 Los Angeles) – dramaturg i pisarz. Otrzymał tradycyjne wykształcenie religijne; studiował w kilku jesziwach. Około 1898 zaczął pisać opowiadania w języku jidysz i wiersze w języku hebrajskim; od 1906 głównie tworzył w jidysz. W 1904 przybył do Warszawy, gdzie związał się z kręgiem I.L. Pereca. Pod wpływem Sz. Asza zaczął pisać sztuki teatralne, debiutując w tej dziedzinie w języku hebrajskim w 1904 oraz w jidysz w 1906. Ta część jego twórczości przyniosła mu rozgłos i trwałe miejsce w dziejach żydowskiej kultury. Dramaty H. związane są z kilkoma zasadniczymi wątkami, wiążącymi się z prezentacją problemów społecznych w utworach podejmujących zwłaszcza temat życia proletariatu, oraz krytykę życia wielkomiejskiego (szczególnie we wczesnym okr. twórczości); z ówczesnymi tendencjami w literaturze europejskiej (dramaty symboliczno-mistyczne) oraz z wyidealizowanymi wspomnieniami z dzieciństwa. W 1908 H. założył w Odessie trupę teatralną, która w Warszawie nie odniosła sukcesu (1910). Po rozpadzie zespołu wiele podróżował. Po I wojnie światowej osiadł w Stanach Zjednoczonych, gdzie jego sztuki – pisane w 1912-1917, a wystawiane po 1918 – przyniosły mu duży rozgłos. Po zawarciu małżeństwa udał się w podróż dookoła świata. Reportaże z niej, zebrane następnie w książce Arum der wełt (jid., Dookoła świata, 1927), która – wraz z publikacjami zawierającymi impresje z wojażu do Palestyny (Erec Israel, 1929) oraz relacjami z kolejnych wypraw – uczyniła zeń klasyka literatury podróżniczej w języku jidysz. W latach 30. H. mieszkał w Nowym Jorku, gdzie napisał kilka dramatów historycznych oraz powieść Rojte felder (jid., Czerwone pola, 1935) i zbiór pt. Monołogn (jid., Monologi, 1939). W latach 40. przeniósł się do Los Angeles. Zbiór jego 26 dramatów, pt. Gezamłte werkn, ukazał się w 1916 (t. 1-5), zaś dwa tomy pamiętników (Majne kinder-jorn – Moje dzieciństwo; i In gang fun jorn – Z biegiem lat) – w 1948. Edycję dzieł zebranych H. zapoczątkowano w 1951 (t. 1-5; zamierzenia tego jednak nie ukończono).

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem