Heller Binem (Bunim)

(1908 Warszawa – ?) – poeta piszący w języku jidysz. Pochodził z ubogiej rodziny chasydzkiej; uczył się w jesziwie. Mając 14 lat, podjął pracę jako rękawicznik. Był aktywny w ruchu komunistycznym; 1937-1939 spędził w Belgii i Francji. Powrócił do Polski w 1939. Po kampanii wrześniowej przedostał się do Białegostoku. Wojnę spędził w Związku Radzieckim (Ałma Ata, Moskwa). W 1947 powrócił do Polski. Uważany był za najpłodniejszego poetę jidysz w powojennej Warszawie. Jednak rozczarował się do komunistycznej utopii, do której w młodości odnosił się z wielkim entuzjazmem. W 1956 wyjechał do Belgii, potem do Izraela. Od 1957 mieszkał w Tel Awiwie. Debiutował w wydawanym w 1930-1932 komunistycznym czasopiśmie „Literarisze Tribune”. Obok M. Szulsztajna, był centralną postacią żydowskiej literackiej grupy poetyckiej, określanej jako „prokomunistyczna”. Debiut książkowy H. Durch kratn (jid., Przez kraty, 1930) został w całości skonfiskowany. Obok poezji o nurcie rewolucyjnym, H. wydał: In umrun fun teg (jid., W dni niepokoju, 1932), Ojfn wind (jid., Na wietrze, 1936) – poematy liryczne o miłości, Lider (jid., Wiersze, 1940), Di erd hot gecitert (jid., Ziemia zadrżała, 1947) – wiersze o wojnie, poemat Der weg ojf Warsze (jid., Droga na Warszawę, 1948; 2. wyd. 1955), Lider wegn Pojłn (jid., Wiersze o Polsce, 1950), Hejmerd (jid., Ziemia ojczysta, 1951). Był także autorem słów popularnej piosenki Zog nit kejn moł (jid., Nie mów nigdy) z filmu Unzere kinder (jid., Nasze dzieci, 1948). W 1948-1956 redagował „Jidisze Szriftn”. W Izraelu nawiązał do dziejów ojczystych (powstanie w getcie warszawskim, renesans izraelski), pisząc liryki zabarwione panteistycznie – Naje lider (jid., Nowe wiersze, 1964); Dor un dojer (jid., Pokolenie i wytrwałość, 1967).

Autor hasła: Małgorzata Naimska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Binem Heller - Heller Binem (Bunim) - Polski Słownik Judaistyczny
Binem Heller (kliknij, aby powiększyć)

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem