Hebrajczycy

(hebr. iwrim) – określenie o niepewnej etymologii, które pojawiło się już w Biblii (np. Wj 1,15–2,22; 5,3; 21,1–6; Pwt 15,12–18) i było w niej używane często, jako synonim słowa „Izraelici” (potomkowie Abrahama, IzaakaJakuba), jednak nie zawsze (por. 1 Sm 14,21; 4,9–10; 13,3,19). Pojawia się ono w historii Józefa, biografii Mojżesza. Istnieją opinie, że jest ono nazwą rodową, pochodzącą od imienia Ebera, praojca Terachitów (Rdz 10,24–25; 11,16); jednak jako że Izraelici nie byli jedynymi jego potomkami, odnosiłoby się ono zatem nie tylko do nich. Wywodzono też etymologię tego słowa od hebr. ewer = poza (kraj leżący poza..., np. Eufratem); mogłaby to zatem być nazwa geograficzna, i w tym znaczeniu użyto jej w Septuagincie, gdzie zamiast „Abraham Hebrajczyk” napisano „Abraham przybyły zza” (Rdz 14,13). Pojawiały się także – zarzucone później – teorie, wywodzące etymologię słowa H. od określenia Aperu (Apuriu), występującego w dokumentach egipskich od czasów panowania faraona Tutmosisa III do Ramzesa IV; lub od akadyjskiego Habiru, wymienianego w listach z Tel El-Amarna (XIX–XVIII w. p.n.e.), odnoszącego się do ludu, który najechał Palestynę. Akadyjski źródłosłów słowa hbr = „przechodzić”, „wędrować” jest tożsamy z hebrajskim awr, z którego powstała gramatyczna forma liczby mnogiej imiesłowu „wędrujący” (iwri). W akadyjskim brak jest jednak odpowiednika hebrajskiej litery ajin (od której zaczyna się wyraz iwri); wiele słów z tego języka przechodziło więc do hebrajskiego w oryginalnym brzmieniu, tj. z literą h zamiast ajin (np. akad. haparu = pył, piasek [hebr. afar]; zuruh = ręka, ramię, siła, moc [hebr. zeroa]).

Autor hasła: Zofia Borzymińska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem