Goldman(n) Bernard

(1841 Warszawa – 1901 Lwów) – asymilator, powstaniec 1863, prawnik; syn Izaaka G.; zięć rabina B. Loewensteina; szwagier N. Loewensteina; skoligacony z malarzem, A. Sochaczewskim. Studiował w Szkole Rabinów i Akademii Medyko-Chirurgicznej w Warszawie. Uczestniczył w manifestacjach patriotycznych (zesłany w 1862; wkrótce zbiegł). Brał udział w powstaniu styczniowym (członek Wydziału Policji m. Warszawy; sekretarz Departamentu Skarbu i agent Rządu Narodowego). Powtórnie uwięziony, zbiegł za granicę, przebrany za kamerdynera margrabiny Wielopolskiej. Na emigracji m.in. studiował w Heidelbergu, uzyskując doktorat z prawa, oraz działał w środowisku polskiego wychodźstwa (m.in. w kręgu emigracyjnym Hotelu Lambert w Paryżu, w Ognisku Polskim – którego był współzałożycielem – w Wiedniu). Dzięki Agenorowi Gołuchowskiemu uzyskał obywatelstwo austriackie i osiadł we Lwowie (1870). Prowadzony przez niego salon skupiał lwowską elitę intelektualną. Był posłem Sejmu Krajowego (od 1876; m.in. zasłużonym dla spraw finansów publicznych), wieloletnim członkiem Rady Miejskiej Lwowa, Rady Szkolnej Miejskiej, wielu stowarzyszeń patriotycznych oraz Zarządu Gminy Żydowskiej. Propagował asymilację do kultury polskiej i zwalczał jej proniemiecki kierunek. Był współzałożycielem polonofilskiego stowarzyszenia Żydów postępowych Agudas Achim. Położył wielkie zasługi w organizacji oświaty polsko-żydowskiej (m.in. uczestniczył w zakładaniu czytelń, freblówek, szkół początkowych i kółek młodzieżowych, tzw. goldmanówek; organizowaniu kursów). Po jego śmierci powstały: Czytelnia (1903) i Koło Towarzystwa Szkoły Ludowej (1905) jego imienia.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand