Glücksberg Jan Jakub

(1784 [1792? 1793? 1794 1798?] – 1858 Warszawa) – księgarz i wydawca warszawski; samouk, jeden z najbardziej światłych Żydów swojej epoki; znawca literatury hebrajskiej, polskiej, francuskiej i niemieckiej; syn przybyłego z Niemiec Emanuela Majera G.; brat Natana G.; ojciec MaksymilianaMichała G. Od ok. 1830 prowadził samodzielną działalność wydawniczą (wydał ok. 50 pozycji w języku polskim, niemieckim i rosyjskim). W 1834 założył księgarnię w Warszawie oraz – na mocy porozumienia z KRSWiD Królestwa Polskiego – czytelnię publiczną (1838). Był zwolennikiem haskaliemancypacji Żydów; w l. 20 XIX w. uczestniczył w pracach nad rządowymi projektami reform życia żydowskiego, gorąco popierał ideę utworzenia Szkoły Rabinów w Warszawie. Pełnił wiele honorowych funkcji w Dozorze Bóżniczym (był jego sekretarzem w 1822–1823 oraz w 1833–1838; członkiem w 1845–1858); pełnił też funkcję sekretarza Izby Doradczej Komitetu Starozakonnych w Królestwie Polskim (od 1825), obrońcy duchownego przy Sądzie Apelacyjnym i przy Sądzie Najwyższej Instancji (od 1826); był członkiem Gwardii Narodowej podczas powstania listopadowego (1830), a w 1835 członkiem deputacji miasta Warszawy dla złożenia carowi hołdu. Od lat 40. XIX w. czynił starania o uzyskanie przywileju tzw. poczesnego obywatelstwa, który otrzymał w 1855. On sam do końca życia pozostał wierny judaizmowi; spośród jego dzieci tylko córka zmieniła wyznanie. Od 1856 w firmie G. pracował jego zięć, S. Lewenthal, który wkrótce przejął jej prowadzenie. G. opublikował m.in. kilka książek poświęconych Warszawie (w języku polskim i francuskim Przewodnik warszawski na rok 1826;... 1827;... 1829); tłumaczył Hymn i modlitwę w dniu koronacji... Mikołaja I autorstwa Abrahama Sterna (1829); napisał głośną, wydaną anonimowo broszurę Rzut oka na stan Izraelitów w Polsce (1831); własnym sumptem wydał słownik rosyjsko-polski, opracowany przez Dmitrija N. Uszakowa. Został pochowany na cmentarzu żydowskim w Warszawie przy ul. Okopowej.

Autor hasła: Zofia Borzymińska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand