Glicenstein (Glicensztajn) Henryk (Henoch, Enrico)

(1870 Turek – 1942 Nowy Jork) – rzeźbiarz, malarz, grafik, pisarz, krytyk artystyczny; szwagier malarzy, braci S. i L. Hirszenbergów. Pochodził z rodziny ortodok.; uczył się w szkole religijnej. Jego ojciec był kamieniarzem, wykonującym macewy. Od 1887 artysta mieszkał w Łodzi, gdzie zaprzyjaźnił się z S. Hirszenbergiem. Studiował w Monachium; lata 1895-1910 spędził w Rzymie. W 1910, na krótko, objął katedrę rzeźby w SSP w Warszawie, potem wyjechał do Berlina. Podczas I wojny światowej mieszkał w Warszawie. We własnej pracowni uczył młodych adeptów sztuki. Debiutował w 1893 w TZSP; wystawiał swe prace m.in. na Wystawie na rzecz Towarzystwa Ochron dla Dzieci Wyznania Mojżeszowego (1916); w TZSP – projekt pomnika ofiar wojny w Kaliszu. W 1917 wyjechał do Rzymu. Jego prace pokazywano w całej Europie, artysta był wielokrotnie nagradzany. Po 1918 jego związki ze środowiskiem artystów polskich rozluźniły się, choć członkostwo TZSP zachował do 1939. Polskę odwiedził raz, w 1926. Przyjął obywatelstwo włoskie, a od 1928 mieszkał w Chicago i Nowym Jorku. Rzeźbił w drewnie, marmurze, brązie, gipsie, eksperymentował z polichromią i inkrustacją. Początkowo uprawiał rzeźbę realistyczną, w latach modernizmu dążył do ekspresji; stosował impresjonistyczną fakturę oraz własne, często zaskakujące rozwiązania ikonograficzne. Około 1910 szukał inspiracji w sztuce egipskiej i pozaeuropejskiej. Z czasem wypracował indywidualny styl, tworzył rzeźby monumentalne, pełne wewnętrznej ekspresji, o zwartych, architektonicznych formach, kształtowane za pomocą mocnych cięć w materiale. Często sięgał do tematów chrześcijańskich (Chrystus [Ecce Homo], Zmartwychwstanie, Modlitwa) i symbolicznych (Samotność, Kain i Abel), do tematyki społecznej i rodzajowej (Staruszka, Grabarz, Zatroskana matka, Pionierka) oraz do tematyki żydowskiej (Śpiący Mesjasz, Bar Kochba). Portretował także artystów (M. Trębacza, S. Hirszenberga; pracował nad pomnikiem F. Chopina w Warszawie), znane osobistości (Piusa XI, króla Włoch Wiktora Emanuela, I. Paderewskiego, T. Roosevelta, lorda A.J. Balfoura) oraz tworzył akty (Ewa, Beatrice, Lutnistka). Krótko przed śmiercią powstały jego Obrona narodowa, Ranny żołnierz i De Profundis. Zajmował się także rysunkiem, grafiką (Kobieta i mężczyzna, Żydowska dziewczyna, Żydowski szklarz, Żydowski starzec), ilustracją (np. ilustracje do książki J. Opatoszu Dzień w Regensburgu, 1933). Malował też pejzaże (Pejzaż wiejski z Ligurii).

Autor hasła: Zofia Borzymińska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand