Gebirtig (właśc. Bertig) Mordechaj

(1877 Kraków – 1942 Łagiewniki) – poeta piszący w języku jidysz; ostatni żydowski bard ludowy. Otrzymał tradycyjne wykształcenie religijne. Pracował jako stolarz. Jego poezja była kontynuacją ludowej tradycji. Do swych wierszy układał muzykę, będąc w tej dziedzinie samoukiem (nie znając zapisu nutowego uczył się grać na zrobionej przez siebie fletni Pana). Miał powiązania z galicyjskim ruchem socjalistycznym, dzięki czemu debiutował w 1905 na łamach krakowskiej gazety żydowskiej „Socjał-Demokrat”. W czasie I wojny światowej służył w armii austro-węgierskiej. W okresie międzywojennym był już znanym twórcą, którego utwory trafiały na sceny tzw. teatrów miniatur (Azazel, Ararat, Sambation). Wydał zbiory wierszy: Fołkstimłech (Na ludową nutę, 1920); Majne lider (Moje pieśni, Wilno 1936; tom zawierał 50 utworów wraz z nutami). Szczególną sławę zyskała jego pieśń S'brent undzer sztetł, brent (Gore nasze miasteczko, gore). W czasie okupacji niemieckie przebywał w getcie krakowskim, gdzie przyjaźnił się z A. Neumanem, a od października 1940 – w getcie w Łagiewnikach. Nadal tworzył, poświęcając część pieśni córce, Loli G., znanej pieśniarce ludowej, występującej podówczas m.in. w kawiarni Polonia. G. został zamordowany w czasie akcji deportacyjnej w 1942. Po wojnie ukazało się kilka zbiorów jego utworów, m.in. w Buenos Aires, Izraelu, Stanach Zjednoczonych. Spuścizna poety obejmuje 100 opublikowanych wierszy i 20 pozostających w rękopisach.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand