Fundacja barona Maurycego Hirscha dla Popierania Szkolnictwa Ludowego w Królestwie Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim i w Księstwie Bukowiny

wielka fundacja barona M. de Hirscha, która przyczyniła się do rozwoju szkolnictwa żydowskiego w Galicji, a pośrednio do ożywienia życia kulturalnego. Jej idea została wsparta przez stowarzyszenie Agudas Achim – Przymierze Braci; m.in. w marcu 1890 odbyła się konferencja programowa, poświęcona sprawom edukacji. Statut fundacji, opracowany przez A. Jellinka, został zatwierdzony w 1891. Jej celem było tworzenie bądź wspieranie żydowskich przedszkoli, szkół ludowych i zawodowych oraz stworzenie systemu stypendialnego dla uczniów i pedagogów. Placówki wspierane i tworzone przez Fundację miały być dostępne także dla chrześcijan (naukę religii prowadzono w nich wówczas, gdy innowiercy stanowili 25% ogółu uczniów). Fundacją zarządzało Kuratorium, powołane przez fundatora w liczbie 18 osób, z siedzibą w Wiedniu oraz Zarząd, który w późniejszym czasie był powoływany przez rząd austriacki (4 członków) i Kuratorium. Ponadto istniały Komitety Wykonawcze dla Galicji i Bukowiny, a najniższy stopień struktury stanowiły Komisje Lokalne bądź – w mniejszych ośrodkach – korespondenci. Po śmierci fundatora wdowa po nim w 1896–1899 stworzyła dodatkowy fundusz na wspieranie żydowskiego szkolnictwa zawodowego. W 1907/1908 Fundacja miała w Galicji 47 szkół (wśród nich 29 posiadało prawa publiczne) ze 178 nauczycielami i 7 557 uczniami. Z jej działalnością wiązało się też wiele innych przedsięwzięć, jak rozbudowa systemu kas pożyczkowych (Gemilut Chesed) czy – od 1895 – wydawanie pisma „Ha-Maor” (hebr. Światło), będącego organem Stowarzyszenia Szkół Fundacji barona Hirscha, co przyczyniło się do konsolidacji środowiska żydowskiego inteligencji w Galicji. Kres Fundacji wyznaczyły rozpad Austro-Węgier oraz deprecjacja jej kapitałów w okresie dewaluacji w 1919.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem